کردی ، فارسی ، ترکی آذربایجانی

ژن(ئافره ت)، زن ، آرواد
پیا : مرد ، کیشی
کور : پسر، اوغلان
دوه ت(کیچ) : دختر، قیز
باوک : پدر، آتا
دالک(دایک) :مادر، آنا
برا : برادر، قارداش
خوه یشک : خواهر، باجی
باپیر : پدر بزرگ، بؤیوک بابا
داپیر(نه نگ) : مادربزرگ ، بؤیوک آنا
مام(تاتگ) : عمو، عمی
خالوو :دایی ، دایی
میمگ : خاله و عمه ، خالا ، بی بی
زاوا : داماد، کوره کن
وه یو : عروس، گلین
خه سوره : مادرزن و پدر زن و پدر شوهر و مادر شوهر و برادر زن، قاین آتا ، قاین آنا ، قایین
شو : شوهر، ار
ژن : زن و عیال ، آرواد
هاو زاوا : باجناق، باجاناق
ئامووزا : پسر عمو و دختر عمو ، عمی بالاسی
خالووزا : پسر دایی و دختر دایی، دایی بالاسی
میمزا : پسر عمه و پسر خاله و دختر عمه و دختر خاله ، عمه ، خالا بالاسی
ژن خالوو : زن دایی، دایی آروادی
ژن تاتگ : زن عمو، عمی آروادی
شو میمگ ، شوهر خاله و شوهر عمه، خالا اری ، بی بی اری
دوه ته ر زا ،نوه دختری ، قیز نوه سی
کررزا، نوه پسری ، اوغلان نوه سی
دش ، خواهر شوهر، بالدیز

http://kord.persianblog.ir/

افعال
فارسی – ترکی آذربایجانی – Deutsch

- شروع کردن – باشلاما ق anfangen
- تلفن کردن – زنگ وورماق anrufen
- جواب دادن – جواب وئرمک antworten
- کار کردن – ایشله مک arbeiten
- بس کردن – ال چکمک aufhören
- باز کردن - آچماق aufmachen
- جمع و جور کردن - ییغیشدیرماق aufräumen
- بلند شدن – یئریندن قالخماق aufstehen
- خرج کردن – خشله مک ausgeben
- به نظر آمدن – گؤزه گلمک aussehen
- دعوت کردن - چاغیرماق baden
- ساختن – دوزه لتمک bauen
- جواب دادن – جواب وئرمک beantworten
- معنی دادن - معنی وئرمکbedeuten
- دریافت کردن – اله گتیرمک bekommen
- توصیف کردن – تعریفله مک beschreiben
- سفارش کردن - تاپشیرماق bestellen
- دیدار کردن – گؤروشه گئتمک besuchen
- پرداخت کردن - وئرمک bezahlen
- ماندن - قالماق bleiben
- احتیاج داشتن – لازیم اولماق brauchen
- آوردن - گتیرمک bringen
- بحث و گفتگو کردن – بیر سؤزون اوستونده دانیشماق diskutieren
- دوش گرفتن – دوش توتماق duschen
- خرید کردن – الیش وئریش ائله مک einkaufen
- دعوت کردن – دعوت ائله مک einladen
- به خواب رفتن – یوخویا گئتمک einschlafen
- تصمیم گرفتن – تصمیم توتماق entscheiden
- حکایت کردن – تعریفله مک erzählen
- خوردن - یئمک essen
- با وسیله نقلیه رفتن – ماشین نان بیر زادنان گئتمک fahren
- جشن گرفتن – جشن توتماق feiern
-تلویزیون تماشا کردن – تلویزیونا باخماق fernsehen
- پیدا کردن - تاپماق finden
- عکس گرفتن – عکس سالماق fotografieren
- سوال کردن - سوروشماق fragen
- صبحانه خوردن – چای چؤرک یئمک frühstücken
- کار کردن وسایل الکترونیکی – ایشله مک funktionieren
- دادن - وئرمک geben
- رفتن - گئتمک gehen
- باور کردن – اینانماق glauben
- نگاه کردن - باخماق gucken
- داشتن - واراولماق haben
- نامیده شدن - آدلانماق heißen
- کمک کردن – کومک ائله مک helfen
- ساختن ، تولید کردن ، قاییرماق herstellen
- آوردن - گتیرمک holen
- گوش کردن – قولاق اسماق hören
- خبر دادن – خبر وئرمک informieren
- خریدن - آلماق kaufen
- شناختن - تانیماق kennen
- به صدا درآمدن زنگ – قاپی دؤیولمک klingeln
- پختن - پیشیرمک kochen
- آمدن - گلمک kommen
- کنترل کردن – کنترل ائله مک kontrollieren
- تصحیح کردن – دوزه لتمک korrigieren
- قیمت داشتن – نئچه اولماق kosten
- زندگی کردن - یاشاماق leben
- امانت گرفتن – امانت آلماق leihen
- یاد گرفتن - اؤرگنمک lernen
- خواندن - اوخوماق lesen
- قرار گرفتن – قرار تاپماق liegen
- انجام دادن – ائله مک machen
- فکر کردن – فیکر ائله مک meinen
- اندازه گرفتن - اؤلچمک messen
- با خود آوردن – اؤزوینه ن گتیرمک mitbringen
- گرفتن - آلماق nehmen – nahm
- مناسب بودن - یاراشماق passen
- گذشتن از جائی – بیر یئردن کئچمک passieren
- سیگار کشیدن – جیغارا چکمک rauchen
- گفتن - دئمک sagen
- دیدن - باخماق schauen
- خوابیدن - یاتماق schlafen
- مزه خوب دادن – یاخجی داد وئرمک schmecken
- بریدن - کسمک schneiden
- نوشتن - یازماق schreiben
- شنا کردن - اوزمک schwimmen
- دیدن - باخماق sehen
- بودن - اولماق sein
- پیاده گردش رفتن – آیاقدا گزمک spazieren gehen
- بازی کردن - اویناماق spielen
- تلف کردن ، تلف ائله مک spillen
- صحبت کردن - دانیشماق sprechen
- پیچیدن نخ به قرقره ، ساپی قرقره یه دولاماق spulen
- آب کشیدن ظروف ، قاب قاشیق سویا چکمک spülen
- اتفاق افتادن، قضو قدر اولماق stattfinden
- ایستادن - دورماق stehen
- درست بودن – بللی اولماق stimmen
- مزاحم بودن – مزاحم اولماق stören
- در دانشگاه درس خواندن – دانشگاهدا اوخوماق studieren
- جستجو کردن - آختارماق suchen
- رقصیدن - اویناماق tanzen
- تلفن کردن – تلفون ویرماق telefonieren
- ملاقات کردن – بیر بیرینی گؤرمک treffen
- نوشیدن - ایچمک trinken
- انجام دادن - ایمک tun
- اسباب کشی کردن - داشینماق umziehen
- قدغن کردن verbieten
- کسب کردن- قازانماق verdienen
- فراموش کردن – یاددان چیخارتماق vergessen
- مقایسه کردن - توتوشدورماق vergleichen
- فروختن - ساتماق verkaufen
-فهمیدن - قانماق verstehen
- اماده کردن - حاضیرلاماق vorbereiten
- قصد داشتن vorhaben
- منتظر بودن – گؤزله مک warten
- شستن - یوماق waschen
- دوباره جستجو کردن – بیرده آختارماق weitersuchen
- دانستن - بیلمک wissen
- اقامت کردن – ده یاشاماق wohnen
- طراحی کردن – رسم چکمک zeichnen
- بس کردن – بس ائله مک zuhören

بؤیوک : گه وره ، بزرگ

کیچیک : بووچک ، کوچک

یاخجی : خاس ، خوب

پیس : گه ن ، بد

گؤزل : ره ئين ، زيبا

چیرکین : قيز ، زشت

قارانلیق : تيه ريک ، تاريک

ایشیق : رووشن ، روشن

سئوینجکلی : سه ر خوش ، شاد

خینوولو : خه مين ، غمگين

چالیشقان : کار که ر ، کوشا

لیر : ته مه ل ، تنبل

کؤک : چاخ ، چاق

آریق : له ر، لاغر

نازیک : تنک ، نازک

انلی : پيه ن: پهن

اوزون : دريژ ، دراز

قیسسا : کو ل ، کوتاه

قوجا : پير ، پير

جاوان : جووان ، جوان

ایتی : تژ ، تيز

کوت : کول ، کند

اوجا : به رز ، مرتفع

درین : قول ، عميق

یاش : فيس ، تر

قورو : هشک ، خشک

اوست : بان ، بالا

آشاغی : خوار ، پايين

بوش : چوول ، خالی

بوش : په تی ، خالی

چوخ : زور ، زياد

آز : که م ، کم

بوش : پوک ، خالی

دولو : پر ، پر

شیرین : شرين ، شيرين

آجی : تيه ل ، تلخ

دوزلو : سوول ، شور

تورش : تورش ، ترش

یالقیز : ته نيا ، تنها

یالانچی : هووفه ل ، آدم دروغگو

یالانچی : درووزن ، دروغگو

یالان : دروو ، دروغ

دوز : راس ، راست

تمیز : ته ميس ،پاک
کیفیر : چرکن ، کثيف

وارلی : دوله مه ن ، پولدار

کاسیب : هه ژار ، فقير
http://kord.persianblog.ir/

دؤشده اولانلار : به شان سينگ ، قسمت های سينه

ده ری : پووس ، پوست

قابیرقا : ده نگ ، دنده

قارینین ایچ آلاتی : ناو زگ ، به بخش های داخلی بدن می گویند

آق جییه ر : پف ، ريه

اوره ک : دل ، قلب

بؤیرک : گورچگ ، کليه

قورساق : گه يه ، معده

جییه ر : جه رگ ، جگر

باغیرساق : لخه روو ، روده

بؤیوک باغیرساق : لخه رووی گه وره ، روده بزرگ

کیچیک باغیرساق : لخه رووی بوچک ، روده کوچک

امجک : مه مگ ، پستان

کورک : مازگ ، پشت شکم

چیین : ناو شان ، ميان شانه ها

گؤبک : نه وگ ، ناف

بدنیمیزده اولانلار : به شان له ش ، قسمت های بدن

باش : که پوول - سه ر، سر

بویون : مل ،گردن

ال: ده س ، دست

چیین : شان – کوول ، کتف

دؤش : سينگ ، سينه

قارین : زگ ، شکم

دالی: پيشت ، پشت

یان : تيه تگ ، باسن

بود : ران ، ران

آیاق : قول ، پا

دیز : زرانی ، زانو

دیزدن اشاغی : پوز ، ساق پا

بارماق :کلگ ، انگشت
http://kord.persianblog.ir/

آت : اسب
آیغیر : اسب نز
مایدان : اسب ماده
کوره ک : کره اسب
دای : کره اسب یک ساله
دایچا : کره اسب یک ساله
ایت : سگ
تولا : توله سگ
کوچوک : توله سگ
کؤپک : توله سگ
ائششک : خر
قودوخ : کره خر
قودوخجا : کره خر کوچک
ماچا : خر ماده ، استر و الاغ
قانجیق : خر ماده ، استر و الاغ
قره قیز : ارمیک ائششک ، خر
قاتیر : استر
سوپا : خر دو تا سه ساله که هنوز برای بارکشی استفاده نشده است
قویون : گوسفند
قیدی : گوسفند
دودومه : گوسفند
قیده : گوسفند
قوزو : بچه گوسفند
شیشه ک : گوسفند و قوچ دوساله
اینه ک : گاو
اؤکوز: گاو نر
اینه ک : گاو ماده
جؤنگه : گاو نر دو ساله
خنگر : گاو نری که بیضه چپش را عقیم کرده باشند
دانا : گوساله یک ساله
دوگه : گاو دو ساله تمام که برای سال آینده خواهد زائید
که له : گاوی که اخته نشده و با گاو ماده جفت گیری می کند
گامیش : گاو میش
بز
گئچی : بز
بئچان : بز
ته که : بز نر
هورا : بز نر یک سال به بالا
کؤیه ز : بز ماده یک سال تمام
ده وه : شتر
دایلاق : بچه شتر
کؤششه ک : بچه شتر
قوشلار : پرنده ها
آق قوش : گنجشک
سئرچه : گنجشک
بایقوش : جغد
بیلدیرچین : بلدرچین
قارا قوش : پرستو
گؤوه رچین : کبوتر
که لیک : کبک
حاجی لئیله ک : لک لک
تورغان : هد هد
قوزغون : کرکس
ده وه قوشو : شتر مرغ
تورخای : چکاوک
توغال : شاهین
قارتال : شاهین
قارقا : کلاغ
ائو قوشلاری : ماکیان
تویوق : مرغ
فه ریح : مرغ جوان یک ساله
جوجه : جوجه
خوروز : خروس
بئچه : خروس
هوندوشقا : بوقلمون
هئشترخان : بوقلمون
قاز : غاز
اورده ک : اردک
سونا : اردک نر، سرش سبز رنگ و زیباست و کسی را در زیبائی به سونا تشبیه می کنند
یاشیل باش : اردک نر
ساغ اولسون ماحمیت سینماز

..
قاپلان : پلنگ
آیی : خرس
دونقوز : خوک
ایلان : مار
داوشان : خرگوش
قورباغا : قورباغه
بالیق : ماهی
ناققا بالیغی : نهنگ
دنیز بالیغی : اسب دریائی
آغ بالیق : ماهی سفید
تحویل بالیغی : ماهی قرمز
آیی بالیغی : خرس آبی
سیچان : موش
کیرپی : جوجه تیغی
آسلان : شیر
میمون : میمون
کافتار : کفتار ، گورکن
کورامال : مار آبی
توسباغا : لاک پشت

یاخینلار ، قوهوملار ، قونشولار = نزدیکان ، فامیل و همسایه ها
یاخینلار : نزدیکان
قوهوملار : فامیل ها
قونشولار : همسایه ها
یولداشلار : دوستان
تانیشلار : آشنایان
دووار بیر قونشو : همسایه دیوار به دیوار
جام جاما قونشو : همسایه روبرو , دو همسایه که پنجره شان روبروی هم باشد
دوغما : تنی
اؤگئی : ناتنی ، ناخوانده
آتا : پدر
آنا : مادر
اوشاق : بچه
اوغلان : پسر
قیز : دختر
قیز اوشاغی : دختر بچه
اوغلان اوشاغی : پسر بچه
ایلکی : فرزند اول
آرامجیل : فرزند وسطی
سون بئشیک : فرزند کوچکتر ، آخرین فرزند
قیرخلی اوشاق : بچه ای که هنوز چهل روز از عمرش نگذشته است
تاتی پاپی یئرییه ن : بچه ای که تازه روی دوپا و به زحمت راه می رود
به له کده کی اوشاق : فرزندی که هنوز در قنداق است
ایمه کلییه ن اوشاق : فرزندکوچولوئی ی که چهار دست و پا راه می رود
آیاق دوتان اوشاق : بچه ای که توانسته روی دو پا راه برود
یئددی آیلیق : بچه ای که هفت ماهه به دنیا آمده است , به آدم عجول هم می گوئیم ائله بیل یئتدیآیلیقدیر
ائکیز تای : دوقلو
باجی : خواهر
باجی اوشاغی : خواهرزاده
باجی قیزی : دختر خواهر
باجی اوغلو : پسر خواهر
باجی نوه سی : نوه خواهر
باجی اری : شوهر خواهر
قارداش : برادر
قارداش بالاسی : برادرزاده
قارداش قیزی : دختر برادر
قارداش اوغلو : پسر برادر
قارداش آروادی : زن برادر
قارداش آروادی : زن برادر
عمی : عمو ، برادر پدر
عمی قیزی : دختر عمو
عمی اوغلو : پسر عمو
عمی نوه سی : نوه عمو
عمی آروادی : زن عمو
بی بی : عمه ، خواهر پدر
بیبی قیزی : دختر عمه
بی بی اوغلو : پسر عمه
بی بی نوه سی : نوه عمه
بی بی اری : شوهر عمه
خالا : خاله ، خواهر مادر
خالا قیزی : دختر خاله
خالا اوغلو : پسر خاله
خالا نوه سی : نوه خاله
خالا اری : شوهر خاله
دایی : دائی ، برادر مادر
دایی قیزی : دختر دائی
دایی اوغلو : پسر دائی
دایی نوه سی : نوه دائی
دایی اروادی : زن دائی
قایین قودا : فامیل و اقوام همسر ، زن یا شوهر فرق نمی کند
قایین آنا : مادر همسر
قایین آتا : پدر همسر
بالدیز : خواهر همسر
بالدیز قیزی : دختر خواهر همسر
بالدیز اوغلو : پسر خواهر همسر
بالدیز اری : شوهر خواهر همسر
قایین : برادر همسر
قایین قیزی : دختر برادر همسر
قایین اوغلو : پسر برادر همسر
قایین خاتین : زن برادر همسر
کوره کن : داماد
گلین : عروس
نوه : نوه
نتیجه : نتیجه
کوتورجه : نبیره
اؤگئی : ناتنی ( اؤگئی با لهجه ماکو اؤیه ی تلفظ می شود ) و در بعضی مناطق نیز اؤوئی تلفظ می شود
آنالیق : نامادری ، مادر خوانده
آتالیق : ناپدری ، پدرخوانده
اؤگئی باجی : خواهر ناتنی ، خواهر خوانده
اؤگئی قارداش : برادر ناتنی ، برادر خوانده
اؤگئی عمی : عموی ناتنی ، عموی ناخوانده
اؤگئی بی بی : عمه ناتنی ، عمه ناخوانده
اؤگئی خاله : خاله ناتنی ، خاله ناخوانده
اؤگئی دایی : دائی ناتنی ، دائی ناخوانده
آنابیر : خواهر یا برادر ناتنی که مادرشان یکی است
آتا بیر : خواهر یا برادر ناتنی که پدرشان یکی است
...

...

فارسی ، ترکی آذربایجانی ، بختیاری با لهجه رستم آبادی- ارسالی دختر بختیاری
نشمین (nashmen) : با وفا بفالی
مجال (mejal) : موقع چاغ
شو (shav) : شب گئجه
پسین (pasen) : عصر آخشام
تش (tash) : آتش اود
او (av) : آب سو
دیلق (delagh) : آتش اود
دی (de) : دود توسگو
لو (lav) : لب دوداق
نوفت (noft) : بینی بورون
ری (re) : صورت اوز
تی (te) : چشم گؤز
می (me) : مو توک
بورگ (borg) : ابرو قاش
زونی (zone) : زانو دیز
گپ (gap) : بزرگ بؤیوک
کوچیر (kocher) : کوچک کیچیک
قایده (ghaedeh) : اندازه بوی
تل (tel) : شکم قارین
کم (kom) : معده قورساق
خووه (khoveh) : خوب است یاخجی دیر
اوسو (oso) : آن وقت او زامان ، اوندا
بی یو (biyav) : بیا گه ل
بوه (baveh) : پدر آتا
دا (da) : مادر آنا
ددو (dado) : خواهر باجی
گوو (gaov) :برادر قارداش
دهدر (dohdar) : دختر قیز
کر (kor) : پسر اوغلان
زینه (zeneh) : زن آرواد
میره (mereh) : مرد کیشی
دالو (daloo) : پیرزن قوجا آرواد ، قاری آرواد ، قاری ننه
تاته (tateh) :پیرمرد قوجا کیشی ، یاشلی کیشی
ایر (ayar) : اگر ایه ر
ایسا (esa) : شما سیز
ایما (ema) : ما بیز
همونون (hamonon) : همانها هامانلار
دوش (doosh) : دیروز دونه ن
گودم (godom) : گفتم دئدیم
اگوم (ogom) : میگویم دئییره م
بهلُم (behlom) : راحتم بگذار ال چه ک منده ن ، یاخامدان ال چک
بتی (boti) : خاله خالا
کیچی (kichi) : عمه بی بی ، عه ممه
حالو (hoalo) : دایی دایی
تاته، آقا ( tateh،agha) : عمو عمی
تاته زا (tatehza) : عمو زاده عمی اوغلو ، عمی قیزی
وازا (vaza) : نوه عمو عمی نوه سی
خورزا (khorza) : خواهر زاده باجی قیزی ، باجی اوغلو
خورزمار (khorzemar) : خاله زاده خالا قیزی ، خالا اوغلو

...

...

آنیل ( آن ) تيول ، پيشانی

قاش ، برم ، ابرو

کیپریک ( کیلپیک ) ، بژانگ ، مژه

گؤز ، چاو ، چشم

یاناق ، گوپ ، گونه

بورون ، پت ، بينی

بورون ، لوت ، بينی

گیژگاه ، قاو ، شقيقه

قولاق ، گووش ، گوش

دوداق ، لچ ، لب

بیغ ، سول ، سيبيل

ساققال ( سه ققه ل ) ، ريش ، ريش

انگ ، چناوه ، چانه

انگ ، زنج ، چانه

بویون ، مل ، گردن

بوینون کؤکو ، پووق مل ، پس گردن

آغیز ، ده م ، دهان

دیش ، دنان ، دندان

کؤپک دیش ، دنان وه رگ ، دندان نيش

آزی دیش ، کاکيله ، دندان آسياب

دیشین اتی ، ئاروو ، لثه

خیرخیره ، قرووژنه ک ، نای

بوخاغ ( پوخاو ) ، گه وگ ، قبقب
..
لغات کردی را در این وبلاک پیدا کردم
http://kord.persianblog.ir/

...

سای لار ترکی آذربایجانی – اعداد فارسی - ژماران کوردی