جان آتماق : با جان و دل و داوطلبانه کاری را انجام دادن
جان آجیسی : درد شدید جان
جان آلان : جلاد ، عزرائیل ، دلبر و دلدار
جان آلماق : گرفتن جان ، با آزار و اذیت موجب رنجیدن کسی شدن
جان وئرمه ک : جان دادن ، در حال مردن بودن
جان اوستونده اولماق : لحظات آخر زندگی را گذراندن ، مشرف به موت بودن
جان بیر : جونی جونی ، دوست خیلی نزدیک و جون جونی
جان پارچاسی : پاره دل
جان جیگر : جگر گوشه
جان چکمک : جان دادن به سختی کاری را انجام دادن
جان چوروتمه ک : با فداکاری عمر را سپری کردن
جان دئییب جان ائشیتمه ک : با کسی خیلی مهربان و صمیمی بودن
جان ساغلیغی : سلامتی جان
جانیم ساغ اولسون : جانم به سلامت باشد
جان سورتن : کیسه کش ، کسی که در حمام به جان حمام کننده ها کیسه می کشد
جان سیز : بی جان ، کسی که بدنش کم توان است
جان سیز لانماق : ناتوان شدن ، کم شدن توانائی بدن
جان قورتارماق : جان به سلامت بردن
جان قویماق : جان فشاندن
جانلانماق : زنده شدن ، دوباره توانا شدن
جانی یانان : دلسوز
جان یاندیران : آدم دلسوز
جانا سینمه ک : به دل چسبیدن ، به دل نشستن
جانا گتیرمه ک : به جان آوردن ، کسی را به تنگ آوردن
جانا گلمه ک : به تنگ آمدن
جاندان دوشمه ک : از توانائی افتادن ، خسته شدن
جانی بوغازینا گلمه ک : جانش به لب رسیدن
جانی سولو : شخص پیری که توانائی و سلامتی کامل دارد
جانیز اوچون : قسم به جان شما
جاندان کئچمه ک : برای کسی از جان گذشتن
جانینین هاییندا اولماق : به فکر جان خودش بودن
جانینا قییماق : به جان خود قصذ کردن ، قصد آسیب رساندن به خود داشتن
جانیندان دویماق : از جان خود سیر شدن

دیل آچماق : دانیشماغا باشلاماق ، زبان باز کردن
دیل اؤرگه تمه ک : دانیشماق اؤرگه تمه ک ، زبان یاد دادن
دیل بوغازا قویماق : ( یک لحظه یا مدتی کوتاه ) حرف نزدن
دیل تؤکمه ک : شیرین دیلنه ن دانیشماق ، با چرب زبانی و مهربانی ( یک ریز ) حرف زدن
دیل چیخارتماق : زبان درآوردن ، با زبان به یکی شکلک درآوردن
دیل داش : همزبان
دیل دن دئمه ک : از روی تعارف یک چیزی را گفتن
دیلدن دیله دوشمه ک : حرفش سر زبانها افتادن
دیلدن سالماق : خیلی خسته کردن
دیل سیز : بی سر و زبان ، آدم کم رو و کم حرف
دیل له نمه ک : ( از کسی یا چیزی به تنگ آمدن ) و به حرف آمدن
دیل یاراسی : زخم زبان
دیله توتماق : با خوش زبانی با کسی حرف زدن و او را برای انجام کاری ترغیب و تشویق کردن
دیله گتیرمه ک : ( خواسته یا اعتراضی را ) به زبان آوردن
دیل آجی : تلخ زبان ، کسی که حرفهایش نیشدار است
دیل اوزون : زبان دراز
دیل اوزونلوق : زبان درازی
دیل ایله ساتاشماق : با زبان تلخ یکی را آزردن و زخم زبان زدن
دیلی باغلی : ساکت و زبان بسته
دیلی توتماق : بند آمدن زبان و به لکنت افتادن
دیلی دولاشماق : به لکنت افتادن زبان
دیلی دؤنمه ک : تلفظ زبانی که برای آدمی ناآشناست
دیلی شیرین : شیرین زبان ، کسی که حروف ر و س را نتواند خوب تلفظ کند و ر را ی تلفظ کند
دیلینی قارنینا قویماق : حرف نزدن ، بس کردن
دیلی قوورولماق : ( یک نوع فحش و نفرین است ) زبانش سرخ شدن
دیلی قیسسا : کوتاه زبان ، کوتاه بودن زبان کسی
دیلیم دن قاچدی : نمی خواستم بگویم از زبانم در رفت
دیلیم گلمیر : نمی توانم بگویم ، جرات گفتنش را ندارم
دیلیمین اوجوندادیر : ( می دانم اما یادم رفت ) نوک زبانم است
دیلیندن سؤز آلماق : از زبان کسی حرف کشیدن
دیلینه وورماق : به زبان زدن ، مزه غذائی را چشیدن
دیلینه وورماق : حرفی را به کسی نسبت دادن
دیلینی دولاشدیرماق : برای جواب دادن به کسی حرفهائی سر هم کردن و گفتن
دیلینی دیشله مه ک : زبان را گاز گرفتن ، از گفتن حرفی که خیر نیست خودداری کردن