کلمات متضاد
ترکی آذربایجانی ، فارسی
توکمه ک - ییغماق ریختن - جمع کردن
آق - قارا سفید - سیاه
اوجا – آلچاق بلند – کوتاه
گه ن - دار گشاد - تنگ
ایشیق - قارانلیق روشن - تاریک
اوزون - قیسسا دراز - کوتاه
آشاغی - یوخاری پایین - بالا
ایستی - سویوق گرم - سرد
آجی - شیرین تلخ - شیرین
دادلی - دادسیز خوشمزه - بدمزه
آریق - کؤک لاغر - چاق
قوجا - جاوان پیر - جوان
آز - چوخ کم - زیاد
آج - توخ گرسنه - سیر
ایتی - کوت تیز - کند
وارلی - کاسیب ثروتمند - فقیر
آنلایان - آنلاماز فهمیده - نفهم
ده لی - عاغیللی دیوانه - عاقل
بورا - اورا اینجا - آنجا
گؤزه ل - چیرکین زیبا - زشت
آرتیق - اسگیک کم - زیاد
آغیر - یونگول سنگین - سبک
یاش - قورو تر - خشک
اؤلو - دیری مرده - زنده
یازماق - پوزماق نوشتن - پاک کردن
توی - یاس جشن - عزا
توکمه ک - ییغماق ریختن - جمع کردن
ال آچیق - قیتمیر دست و دل باز - خسیس
یاغلی - یاوان چرب - بدون چربی
یاخین - اوزاق نزدیک - دور
پیس - یاخجی بد - خوب
یاندیرماق - سؤندورمه ک روشن کردن - خاموش کردن
گونوز - گئجه روز - شب
وار - یوخ هست - نیست
دایاز - ده رین کم عمق - عمیق
Labels: دستور زبان
کلمات متشابه
کلمات متشابه : کلماتی هستند که در تلفظ و نوشتن یکی هستند اما معنی متفاوت دارند
اونونیم : سوزله ر کی یازمالارینان اوخومالاری بیردی اما نه دئمه کلری بیر ده ییر
اورنک : مانند
آلما : سیب
آلما : نگیر
آلما : نخر
...
آجی : درد
آجی : تلخ
...
اوزوم : انگور
اوزوم : پاره کنم
اوزوم : صورتم
اوزوم : شنا کنم
..........
گؤی : آبی
گؤی : سبزی
گؤی : آسمان
...
کؤک : ریشه
کؤک : وصله
کؤک : چاق
...
بوغ : بخار
بوغ : سبیل
...
آت : بیانداز
آت : اسب
...
گول : گل
گول : بخند
...
ان : لاپ
ان : عرض ، پهنا
ان : پیاده شو
ان : مدفوع
...
چیچه ک : گول
چیچه ک : آبله
...
دون : یخ زده
دون : لباس زنانه با دامن
...
ایت : سگ
ایت : گم شو
...
دوز : راست
دوز : بچین
...
قیل : موی زاید
قیل : انجام بده
...
قیرخ : بتراش
قیرخ : چهل
...
ساغ : راست
ساغ : بدوش
ساغ : سالم
...
سایماق : شمردن
سایماق : اعتنا کردن
...
گؤزله مه ک : منتظر شدن
گؤزله مه ک : رعایت کردن
...
یاش : سن
یاش : خیس
...
باش : سر ( عضو بدن )
باش : بالا
...
قیرخیم : خرده ریزه های پشم
قیرخیم : بتراشم
قیرخیم : دو طرف برنده قیچی
...
قازان : دیگ
قازان : کننده
قازان : کسب کن
...
قازماق : کندن
قازماق : ته دیگ
...
قاباق : کدو تنبل
قاباق : جلو
...
قویماق : گذاشتن
قویماق : اجازه دادن
قویماق : صبر کردن
...
قیرما : نشکن
قیرما : نوعی کباب
...
قاتماق : مخلوط کردن
قاتماق : پینه ( دست – پا و .. )
...
دولو : پر
دولو : تگرگ
...
اوجاق : اجاق ، وسیله خوراک پزی
اوجاق : خانه آبا و اجدادی
اوجاق : عبادتگاه و جای مقدسی که در آنجا نذر میکنند و هدایائی به آنجا می برند .
....
باتماق : آغشته شدن
باتماق : فرو رفتن
....
اوچماق : پریدن
اوچماق : فرور یختن
...
اوچورتماق : پرانیدن
اوچورتماق : خراب کردن ( خانه – دیوار و.. )
اوچورتماق : دروغ بزرگ گفتن
...
اوچوق : تب خال
اوچوق : فروریخته
...
اویماق : خوابیدن
اویماق : شبیه شدن ، به .. آمدن
اویماق : باور کردن
...
اویناماق : بازی کردن
اویناماق : رقصیدن
اویناماق : از کوره به در رفتن
...
اودماق : برنده شدن
اودماق : قورت دادن
...
باشلیق : کلاه
باشلیق : شیربها
باشلیق : سرانه
کلمات متشابه : کلماتی هستند که در تلفظ و نوشتن یکی هستند اما معنی متفاوت دارند
اونونیم : سوزله ر کی یازمالارینان اوخومالاری بیردی اما نه دئمه کلری بیر ده ییر
اورنک : مانند
آلما : سیب
آلما : نگیر
آلما : نخر
...
آجی : درد
آجی : تلخ
...
اوزوم : انگور
اوزوم : پاره کنم
اوزوم : صورتم
اوزوم : شنا کنم
..........
گؤی : آبی
گؤی : سبزی
گؤی : آسمان
...
کؤک : ریشه
کؤک : وصله
کؤک : چاق
...
بوغ : بخار
بوغ : سبیل
...
آت : بیانداز
آت : اسب
...
گول : گل
گول : بخند
...
ان : لاپ
ان : عرض ، پهنا
ان : پیاده شو
ان : مدفوع
...
چیچه ک : گول
چیچه ک : آبله
...
دون : یخ زده
دون : لباس زنانه با دامن
...
ایت : سگ
ایت : گم شو
...
دوز : راست
دوز : بچین
...
قیل : موی زاید
قیل : انجام بده
...
قیرخ : بتراش
قیرخ : چهل
...
ساغ : راست
ساغ : بدوش
ساغ : سالم
...
سایماق : شمردن
سایماق : اعتنا کردن
...
گؤزله مه ک : منتظر شدن
گؤزله مه ک : رعایت کردن
...
یاش : سن
یاش : خیس
...
باش : سر ( عضو بدن )
باش : بالا
...
قیرخیم : خرده ریزه های پشم
قیرخیم : بتراشم
قیرخیم : دو طرف برنده قیچی
...
قازان : دیگ
قازان : کننده
قازان : کسب کن
...
قازماق : کندن
قازماق : ته دیگ
...
قاباق : کدو تنبل
قاباق : جلو
...
قویماق : گذاشتن
قویماق : اجازه دادن
قویماق : صبر کردن
...
قیرما : نشکن
قیرما : نوعی کباب
...
قاتماق : مخلوط کردن
قاتماق : پینه ( دست – پا و .. )
...
دولو : پر
دولو : تگرگ
...
اوجاق : اجاق ، وسیله خوراک پزی
اوجاق : خانه آبا و اجدادی
اوجاق : عبادتگاه و جای مقدسی که در آنجا نذر میکنند و هدایائی به آنجا می برند .
....
باتماق : آغشته شدن
باتماق : فرو رفتن
....
اوچماق : پریدن
اوچماق : فرور یختن
...
اوچورتماق : پرانیدن
اوچورتماق : خراب کردن ( خانه – دیوار و.. )
اوچورتماق : دروغ بزرگ گفتن
...
اوچوق : تب خال
اوچوق : فروریخته
...
اویماق : خوابیدن
اویماق : شبیه شدن ، به .. آمدن
اویماق : باور کردن
...
اویناماق : بازی کردن
اویناماق : رقصیدن
اویناماق : از کوره به در رفتن
...
اودماق : برنده شدن
اودماق : قورت دادن
...
باشلیق : کلاه
باشلیق : شیربها
باشلیق : سرانه
Labels: دستور زبان
بیزیم بدنیمیزده اولانلار
ایین : بدن
باش : سر
امیز : قسمت سست سر
امزیک : قسمت سست سر
بئیین : مغز
بئینین قاپاغی : جمجمه
گیژگاه : گیجگاه
باشین قاپاغی : کاسه سر
اوز : صورت
چه نه : چانه
انگ : فک
یاناق : گونه
آویرد : لپ
آن : پیشانی
آلین : پیشانی
زنخدان : زنخدان
گؤز : چشم
گؤزون گیله سی : مردمک چشم
گؤزون به به یی : مردمک چشم
گؤزون آغی : سفیدی چشم
گؤزون قاپاغی : پلک
گؤزون سویو : اشک
کیپلیک : مژه
قاش : ابرو
قاش قالداق : بین دو ابرو
بورون : بینی
بورون ده لیگی : سوراخ بینی
بورون سویو : آب بینی
قولاق : گوش
قولاق پرده سی : پرده گوش
سیرغا یئری : لاله گوش
آغیز : دهان
دوداق : لب
آلت دوداق : لب پائین
اوست دوداق : لب بالا
دیل : زبان
دیلین اوجو : نوک زبان
دیلین آلتی : زیر زبان
دیلچه ک : زبان کوچک
آغیز سویو : بزاق
توپورجه ک : آب دهان تف
دیش : دندان
قوندارما دیش : دندان مصنوعی
عاغیل دیشی : دندان عقل
سوت دیشی : دندان شیری
کسیجی دیش : دندان پیش
آزی دیش : دندان آسیا
کؤپک دیشی : دندان نیش
دیشین اتی : لثه
جؤجو : دو گوشه دهان دو گوشه لب
گه وگه ک : دو گوشه دهان دو گوشه لب
مالازا : آخرین حد دهان
جنجیگ : آخرین حد دهان
داماق : کام
بوغاز : گلو
خیر : نای گلو
بویون : گردن
خیر : گلو
خیرتده ک : گلو حلقوم
خیرخیره : حلقوم
خیرنه ک : گلو
بوغار وه زی : لوزه
آرتیق ات ( بوغازده ) : لوزه
بویونون دالیسی : پس گردن
پئیسه ر : پس گردن
نفس یولو : نای
وه ز : غده
آیاق : پا
اومبا : لگن خاصره
بوی چکن : محل اتصال پا به بالا تنه
یان : باسن
یانچاق : گوشت باسن
بود : ران
دیز : زانو
ایپلیک : رباط پا
بالدیر : قسمت بالای ران ( بین ران و باسن )
سینگیر : گودی پشت زانو
توپوق : قوزک پا
دابان : پاشنه پا
خیردا : استخوانهای کوچک کف پا
بارماق : انگشت
آیاق بارماغی : انگشت پا
جورو بارماق : انگشت کوچک
باش بارماق : انگشت کلفت
دیرناق : ناخن
قوموج : دنبالچه
پاچا : قسمت ماهیچه ای جلوی پا از شکم تا زانو
ال : دست
چیین : کتف ، دوش
چیین باشی : سر شانه ، سر کتف
قول : بازو
دیرسه ک : آرنج
بیله ک : مچ دست
الین ایچی : کف دست
آویج : کف دست
یوموروق : مشت
بئش بارماق : پنج انگشت
دیرناق : ناخن
جورو بارماق : انگشت کوچک
چه نته له بارماق : انگشت کوچک
اورتا بارماق : انگشت وسط
باش بارماق : انگشت کلفت و کوتاه
شاهید بارماق : انگشت اشاره در دست
توک : مو
ساققال : ریش
سه ققه ل : ریش
بوغ : سبیل
بیغ : سبیل
ساچ : گیسو
هؤروک : گیسوی بافته شده
هؤروکلو : کسی که موهای بلند بافته شده دارد .
تئل : موهای کوتاه زنان و دختراه که روی پیشانیشان می افتد .
خط باشی : موی مردها که تا بناگوش کشیده می شود .( خط ریش )
قیل : موهای ریز و زاید بدن
قارین قورساق : امعا و احشاء
قولتوق : بغل
قولتوق آلتی : زیر بغل
دوش : سینه
امجه ک : پستان
مامیز : نوک پستان
مه مه : پستان
مه مه نین اوجو : نوک پستان
قابیرقا : دنده
کمه : دنده ها ( همه اش )
قارین : شکم
قارین – قارتا : احشام
قورساق : معده
اؤد : صفرا
اؤدلوک : کیسه صفرا
غافیل سانجی : آپاندیسیت
آق جییه ر : ریه
جیناغ : جناق
قورشاق : دور کمر
بئل : کمر
بئلین تیره سی : ستون فقرات
گؤبه ک : ناف
قاسیق : قسمت زیرین ناف ( روی مثانه )
گمیرجک : غضروف
قان : خون
دامار : رگ
اوره ک : قلب
بؤیره ک : کلیه
ده ری : پوست
سوموک : استخوان
ایلیک : مغر استخوان
ات : گوشت
قویوخ : بیضه
سودوکلوک : مثانه
دالاق : طحال
باغیرساق : روده
یوغون باغیرساق : روده بزرگ
یومورتالیق : تخمدان
اوشاقلیق : رحم
اوشاق یولداشی : جفت ( کیسه تغذیه نوزاد دررحم مادر که هنگام تولدش با او بیرون می آید و با بریدن ناف کودک از او جدا می شود . )
بوزدوم : مقعد
قوموج : استخوان بالای مقعد
........
مطلب زیر را غریبه فرستاده است .
http://astireh.blogfa.com/
در اطراف زنجان (خرمدره ) به کسی که سبیل بلند داشته باشد به کنایه ( موسیری ) می گویند موسیری : در اصطلاح به اهل حق که نتراشیدن و کوتاه نکردن سبیل بین آنان رواج دارد و کوتاه کردن سبیل از نظر مذهبی برای آنان گناه و معصیت بسیار بزرگی محسوب می شود گفته می شود اهمیت سبیل برای پیروان این مذهب به حدی است که اگر کسی از آنها سبیل خود را کوتاه کند او را طرد می کنند حتی درمواردی برخی از پیروان این مذهب که در زندانها توسط زندانبانان به اجبار سبیلشان کوتاه شده از فرط ناراحتی دست به خود کشی زده اند .کوتاه شده دست به خودکشی زده
باش : سر
امیز : قسمت سست سر
امزیک : قسمت سست سر
بئیین : مغز
بئینین قاپاغی : جمجمه
گیژگاه : گیجگاه
باشین قاپاغی : کاسه سر
اوز : صورت
چه نه : چانه
انگ : فک
یاناق : گونه
آویرد : لپ
آن : پیشانی
آلین : پیشانی
زنخدان : زنخدان
گؤز : چشم
گؤزون گیله سی : مردمک چشم
گؤزون به به یی : مردمک چشم
گؤزون آغی : سفیدی چشم
گؤزون قاپاغی : پلک
گؤزون سویو : اشک
کیپلیک : مژه
قاش : ابرو
قاش قالداق : بین دو ابرو
بورون : بینی
بورون ده لیگی : سوراخ بینی
بورون سویو : آب بینی
قولاق : گوش
قولاق پرده سی : پرده گوش
سیرغا یئری : لاله گوش
آغیز : دهان
دوداق : لب
آلت دوداق : لب پائین
اوست دوداق : لب بالا
دیل : زبان
دیلین اوجو : نوک زبان
دیلین آلتی : زیر زبان
دیلچه ک : زبان کوچک
آغیز سویو : بزاق
توپورجه ک : آب دهان تف
دیش : دندان
قوندارما دیش : دندان مصنوعی
عاغیل دیشی : دندان عقل
سوت دیشی : دندان شیری
کسیجی دیش : دندان پیش
آزی دیش : دندان آسیا
کؤپک دیشی : دندان نیش
دیشین اتی : لثه
جؤجو : دو گوشه دهان دو گوشه لب
گه وگه ک : دو گوشه دهان دو گوشه لب
مالازا : آخرین حد دهان
جنجیگ : آخرین حد دهان
داماق : کام
بوغاز : گلو
خیر : نای گلو
بویون : گردن
خیر : گلو
خیرتده ک : گلو حلقوم
خیرخیره : حلقوم
خیرنه ک : گلو
بوغار وه زی : لوزه
آرتیق ات ( بوغازده ) : لوزه
بویونون دالیسی : پس گردن
پئیسه ر : پس گردن
نفس یولو : نای
وه ز : غده
آیاق : پا
اومبا : لگن خاصره
بوی چکن : محل اتصال پا به بالا تنه
یان : باسن
یانچاق : گوشت باسن
بود : ران
دیز : زانو
ایپلیک : رباط پا
بالدیر : قسمت بالای ران ( بین ران و باسن )
سینگیر : گودی پشت زانو
توپوق : قوزک پا
دابان : پاشنه پا
خیردا : استخوانهای کوچک کف پا
بارماق : انگشت
آیاق بارماغی : انگشت پا
جورو بارماق : انگشت کوچک
باش بارماق : انگشت کلفت
دیرناق : ناخن
قوموج : دنبالچه
پاچا : قسمت ماهیچه ای جلوی پا از شکم تا زانو
ال : دست
چیین : کتف ، دوش
چیین باشی : سر شانه ، سر کتف
قول : بازو
دیرسه ک : آرنج
بیله ک : مچ دست
الین ایچی : کف دست
آویج : کف دست
یوموروق : مشت
بئش بارماق : پنج انگشت
دیرناق : ناخن
جورو بارماق : انگشت کوچک
چه نته له بارماق : انگشت کوچک
اورتا بارماق : انگشت وسط
باش بارماق : انگشت کلفت و کوتاه
شاهید بارماق : انگشت اشاره در دست
توک : مو
ساققال : ریش
سه ققه ل : ریش
بوغ : سبیل
بیغ : سبیل
ساچ : گیسو
هؤروک : گیسوی بافته شده
هؤروکلو : کسی که موهای بلند بافته شده دارد .
تئل : موهای کوتاه زنان و دختراه که روی پیشانیشان می افتد .
خط باشی : موی مردها که تا بناگوش کشیده می شود .( خط ریش )
قیل : موهای ریز و زاید بدن
قارین قورساق : امعا و احشاء
قولتوق : بغل
قولتوق آلتی : زیر بغل
دوش : سینه
امجه ک : پستان
مامیز : نوک پستان
مه مه : پستان
مه مه نین اوجو : نوک پستان
قابیرقا : دنده
کمه : دنده ها ( همه اش )
قارین : شکم
قارین – قارتا : احشام
قورساق : معده
اؤد : صفرا
اؤدلوک : کیسه صفرا
غافیل سانجی : آپاندیسیت
آق جییه ر : ریه
جیناغ : جناق
قورشاق : دور کمر
بئل : کمر
بئلین تیره سی : ستون فقرات
گؤبه ک : ناف
قاسیق : قسمت زیرین ناف ( روی مثانه )
گمیرجک : غضروف
قان : خون
دامار : رگ
اوره ک : قلب
بؤیره ک : کلیه
ده ری : پوست
سوموک : استخوان
ایلیک : مغر استخوان
ات : گوشت
قویوخ : بیضه
سودوکلوک : مثانه
دالاق : طحال
باغیرساق : روده
یوغون باغیرساق : روده بزرگ
یومورتالیق : تخمدان
اوشاقلیق : رحم
اوشاق یولداشی : جفت ( کیسه تغذیه نوزاد دررحم مادر که هنگام تولدش با او بیرون می آید و با بریدن ناف کودک از او جدا می شود . )
بوزدوم : مقعد
قوموج : استخوان بالای مقعد
........
مطلب زیر را غریبه فرستاده است .
http://astireh.blogfa.com/
در اطراف زنجان (خرمدره ) به کسی که سبیل بلند داشته باشد به کنایه ( موسیری ) می گویند موسیری : در اصطلاح به اهل حق که نتراشیدن و کوتاه نکردن سبیل بین آنان رواج دارد و کوتاه کردن سبیل از نظر مذهبی برای آنان گناه و معصیت بسیار بزرگی محسوب می شود گفته می شود اهمیت سبیل برای پیروان این مذهب به حدی است که اگر کسی از آنها سبیل خود را کوتاه کند او را طرد می کنند حتی درمواردی برخی از پیروان این مذهب که در زندانها توسط زندانبانان به اجبار سبیلشان کوتاه شده از فرط ناراحتی دست به خود کشی زده اند .کوتاه شده دست به خودکشی زده
Labels: ب
بیرخیرداجانا قاریشیق سؤزلوک
گای : دیر فهم
گامیش : گاو میش
گه ره ک : باید
گه ده : پسر بچه
گه رنه شمه ک : کمانکش کردن
گه زمه ک : گردش کردن
گه ییرمه ک : آروغ کشیدن
گه لیر : می آید
گه لیر : درآمد
گه لین : عروس
گه لین : بیائید
گه می : کشتی
گه نه : بازهم
گه وشه مه ک : جویدن
گؤتورمه ک : برداشتن
گودمه ک : پائیدن کسی
گوده : قیسسا
گولمه لی : خنده دار
گولمه ک : خندیدن
گولمه : خنده
گولمه : نخند
گؤرمه لی : دیدنی
گؤرمه ک : دیدن
گؤز : چشم
گؤز وورماق : چشمک زدن
گؤزله مه ک : منتظرشدن
گؤزله مه ک : رعایت کردن
گؤزه ل : زیبا
گؤزه للیک : زیبائی
گؤرسه نمه ک : دیده شدن
گول : گل
گول : بخند
گؤل : استخر
گوله شمه ک : کشتی گرفتن
گوموش : نقره
گون : روز
گون : خورشید
گؤن : چرم
گؤنده رمه ک : فرستادن
گؤی : آبی
گؤی : سبزی ، گیاه
گؤی : آسمان
گیزلین : پنهانی
گیزله تمه ک : پنهان کردن
گیزله نپارانج : بازی سک سک بچه ها
گیرمه ک : وارد شدن
دست زدن ، کف زدن: چه پیک چالماق
دست زدن ، کف زدن: چه پیک چالماق
چه تین : سخت
چه تین له شمه ک : دشوار شدن
چه تینلیک : سختی ، دشواری
چه ته نه : شاهدانه
چه کمه ک : کشیدن
چه رچی : دستفروش
چه که : آبکش حصیری
چوخدان : خیلی وقت پیش
چوخ : زیاد
چوخالماق : زیاد شدن
چورومه ک : پوسیده شدن
چوروک : پوسیده
چؤره ک : نان
چؤره کچی : نانوا
چؤزمه ک : بازکردن
چوخالماق : زیاد شدن
چؤل : دشت
چووغون : توفان
چؤورمه ک : برگرداندن
چیلپاق : برهنه
چیی : خام
چییین : کتف
چیخداش : بیرون انداختنی
چیرتلاماق : شکستن ، مثلا تخمه شکستن
چیرتلاماق : سر از خاگ بیرون آوردن گیاه
چیرکین : زشت
چیریش : سریش
چیرپماق : زدن
چیممه ک : شنا کردن ، خود را شستن
چیچه ک : گول
چیچه ک : آبله
یاپالاق ( بایقوش ) : جغد
یاپالاق ( بایقوش ) : جغد
یاپماق : پختن نان در تنور
یاپماق : انجام دادن
یاپیشدیرماق : چسباندن
یاپیشماق : چسبیدن ، گرفتن
یاتماق : خوابیدن
یاخشی : خوب
یاخجی : خوب
یاخماق : مالیدن
یاخین : نزدیک
یاد : بیگانه
یارا : زخم
یارالی : زخمی
یارالاماق : زخمی کردن
یارالدان : آفریننده
یارانمیش : آفریدن شده
یارالتماق : آفریدن
یارما : بلغور
یاریمچیق : نیمه مانده
یاری : نیمه
یاز : بهار
یاز : بنویس
یازماق : نوشتن
یازیق : بیچاره ، طفلک
یاستیق : متکا
یاسلی : عزادار
یاش : خیس
یاش : سن
یاشاماق : زندگی کردن
یاشلی : پیر
یاشیل : رنگ سبز
یاغ : روغن
یاغسیز : بدون چرب
یاغلی : پرچرب
یاغیش : باران
یاغماق : باریدن
یامان : بد
یامان : ناسزا
یانشاق : پر حرف
یاندیرماق : آتش زدن
یوغون : کلفت ، چاق
یول : راه
یولداش : دوست
یوماق : کلاف کاموا
یوماق : شستن
یومماق : بستن
یومرو : گرد
یون : پشم
یئر : زمین
یئر : جا ، مکان
یئریش : روش
یئر ائشه ن : موش
یئل : باد
یئم : علوفه حیوانات
یئنه : باز هم
Labels: قاریشیق
بیر خیرداجانادا قیز آدلاری
آیسان = به سان ماه ، شبیه ماه
آلاگؤز = شهلا چشم
آذر = آتش
آیلین = هاله دور ماه
الناز = محبوب مردم
ساناز = بی همتا
اولدوز = ستاره
آینور = مهتاب
خوشود = خورشید
آلما = سیب
ناریش = نارنج
نارگیله = دانه انار
فیدان = غنچه گل
گول شان = گل بشاش و شاداب
سوسنبر = گل شاهسپرم
لاله
نسترن
نازلی = پر از عشوه و ناز
سولماز = گلی که پژمرده نمی شود
سحر = بامداد
تامارا = کامل
توران = نام قدیمی کشور ترکستان در شاهنامه
قیزناز = دختر ناز
قیزبس = دختر بس ( وقتی در خانواده ای دختر زیاد به دنیا می آمد اسم دختر آخری را می گذاشتند . اسم خوبی نیست اما نوشتم که از قلم نیفتد . دوستان امیدوارم هیچ کدام از شما این اسم را نپسندید . )
خانیم ناز = خانم نازنین
خانیم زر = خانم زر باارزش مثل طلا
قاراتئل = سیاه گیسو
قاراگیله = سیاه چشم
ترلان
جئیران
توووز = طاووس
تاتان = زیبا و تر و تازه
ماتان = سفید و زیبا
مستان = قشنگ و تپل و دوست داشتنی
سونا = اردک نر که زیباست و سر سبز رنگ دارد ، یاشیل باش
دورنا = درنا
مارال = آهو
قوقوش = پرنده قو
...................
بو آدی دا کریم قارداشیمیز آرتیریب
آیدا = همان آیدینلیخ معنی سینده دی
...................
بیر خیرداجانادا اوقلان آدلاری ارسالی ماوی عزیز
آبی:برادر بزرگ
آبیتن:برادروار،عین برادر
آتیللا،آتیلا:چابک سوار،تیزپا
آرال:متوسط،نام کوه
آلیشان:آتش گیرنده،انس گیرنده
آیدین:روشن،پاک
ائل جان:جان مردم
ائل سئون:دوستدار مردم
ایلقار:عهد وپیمان
اوختای:تیرمانند،
تیروش،تیزپا
سهند:نام کوه
تایماز:بی نظیر/بی همتا
تورکای:اسم مرکب از ماه و تورک
ییلماز:شجاع/جسور/نترس
Labels: آدلار
بیر آزجانا دا اوشاقلیق عالمینین سؤزلوکلریندن
آردا ووردو
آنا منی قوردا وئرمه
آنام منه کور دئییب
آیاق جیزیغی
آد شهرت
آششیق
الیم یاندی
ایپ کئشدی
به ربه رینجی
بئش داش
بیز دارینی سه په روخ سه په روخ
دسمال سالدی
دسمال گیزلتدی
دومبالان پیسدان
کاباب کاباب
کوف
کئش اویونو
گیزلن پارانج
گؤز باغلادی
قاچان قاچان : قاوالا قاچدی
قوندوم کؤچدوم
قوناق باجی
سیچان پیشیک
نوقطه نوقطه
مازی
..................................................
آردا ووردو
آنا منی قوردا وئرمه
آنام منه کور دئییب
آیاق جیزیغی
آد شهرت
آششیق
الیم یاندی
ایپ کئشدی
به ربه رینجی
بئش داش
بیز دارینی سه په روخ سه په روخ
دسمال سالدی
دسمال گیزلتدی
دومبالان پیسدان
کاباب کاباب
کوف
کئش اویونو
گیزلن پارانج
گؤز باغلادی
قاچان قاچان : قاوالا قاچدی
قوندوم کؤچدوم
قوناق باجی
سیچان پیشیک
نوقطه نوقطه
مازی
..................................................
بو سؤزلوکلری ده دان اولدوز گؤنده ریب
گئيش گويدي
گئيش گويدي
هف سنگ
اوشدي اوشدي قارقااوشدي
اوش دؤز
طناب گئشدي
ايستوپ ايستوپ
Labels: اویونلار
بیر : یک
بیرآز : یک کم
بیرآزجا : یک کمی
بیرآزجیق : یک کمی
بیر خیردا : یک کم
بیردینقیش : یک ذره
بیر بیر دینقیلی : یک کمی
بیرهاویر دان : بعد از کمی
بیران : یک لحظه
بیرآزدان سورا : بعد از کمی وقت
بیری : یکی
بیریسی : یکی
بیری گون : پس وفردا
بیریسی گون : پس فردا
بیرینه : به یکی
بیرینه دن : با یکی
بیرینده : در یکی
بیریندن : از یکی
بیردن : به یکبار
بیرده : یک بار هم
بیر داها : یک بار هم
بیردن بیره : یکباره ، ناگهان
بیرته هه ر : یک جور
بیرینده : در یکی
بیر آی : یک ماه
بیرگون : یک روز
بیر ایل : یک سال
بیر ال : یک دور
بیر دؤنه : یک بار
بیر سه فه ر : یک بار
بیر یول : یک بار
بیر آغیز : یک بار
بیرآغیز سویا چه کمه ک : یک بار آب کشدن ، لباس ، ظرف
بیر بوروم قایناماق : یک دور جوشیدن ، آب ، غذا
بیر دامجی : یک قطره
بیر آووج : یک مشت
بیر بیره : یک به یک
بیر دیلیم : یک قاچ ، خربزه ، هندوانه
بیر پیشیریم : به اندازه یک بار پختن ، نخود و یا هرچیزی که می خواهیم در غذا بریزیم
بیر زاد : یک چیز
بیر شئی : یک چیز
بیر قورتو : یک قطره ، آب یا نوشیدنی که به اندازه یک قطره می نوشیم
بیر خورتدوم : یک قطره ، آب یا نوشیدنی که به اندازه یک قطره می نوشیم . به گویش ماکو
بیر دانا : یک عدد ، یک دانه
بیر سورو : یک سری
بیر سؤز : یک حرف
بیر یئر : یک جا
بیر یئرلی : در یک جا
بیر یئرلی : اهل یک جائی
بیر یئردن : از یک جا
بیرآز : یک کم
بیرآزجا : یک کمی
بیرآزجیق : یک کمی
بیر خیردا : یک کم
بیردینقیش : یک ذره
بیر بیر دینقیلی : یک کمی
بیرهاویر دان : بعد از کمی
بیران : یک لحظه
بیرآزدان سورا : بعد از کمی وقت
بیری : یکی
بیریسی : یکی
بیری گون : پس وفردا
بیریسی گون : پس فردا
بیرینه : به یکی
بیرینه دن : با یکی
بیرینده : در یکی
بیریندن : از یکی
بیردن : به یکبار
بیرده : یک بار هم
بیر داها : یک بار هم
بیردن بیره : یکباره ، ناگهان
بیرته هه ر : یک جور
بیرینده : در یکی
بیر آی : یک ماه
بیرگون : یک روز
بیر ایل : یک سال
بیر ال : یک دور
بیر دؤنه : یک بار
بیر سه فه ر : یک بار
بیر یول : یک بار
بیر آغیز : یک بار
بیرآغیز سویا چه کمه ک : یک بار آب کشدن ، لباس ، ظرف
بیر بوروم قایناماق : یک دور جوشیدن ، آب ، غذا
بیر دامجی : یک قطره
بیر آووج : یک مشت
بیر بیره : یک به یک
بیر دیلیم : یک قاچ ، خربزه ، هندوانه
بیر پیشیریم : به اندازه یک بار پختن ، نخود و یا هرچیزی که می خواهیم در غذا بریزیم
بیر زاد : یک چیز
بیر شئی : یک چیز
بیر قورتو : یک قطره ، آب یا نوشیدنی که به اندازه یک قطره می نوشیم
بیر خورتدوم : یک قطره ، آب یا نوشیدنی که به اندازه یک قطره می نوشیم . به گویش ماکو
بیر دانا : یک عدد ، یک دانه
بیر سورو : یک سری
بیر سؤز : یک حرف
بیر یئر : یک جا
بیر یئرلی : در یک جا
بیر یئرلی : اهل یک جائی
بیر یئردن : از یک جا
Labels: ب
بؤجوکلر : حشرات
آری : زنبور
بال آری سی : زنبور عسل
ائششک آری سی : زنبور سیاه و بزرگتر از زنبور معمولی
آتدی قاریشقا : مورچه ای بزرگتر از مورچه معمولی و سیاه رنگ
آنام اوغلان دوغسا : کفشدوزک
باشماق تیکه ن : کفشدوزک
اریک قیزاردان : جیر جیرک
بیت : شپش
بیره : کک
تاختا بیتی : موریانه
پیس پیسلی : سوسک سیاه
پیس پیسا : سوسک سیاه
سوسه ری : سوسک زرد
سیرکه : تخم شپش
شئیطان تورو : عنکبوت
تور آتان : عنکبوت
قورد : کرم
قورداخ : کرم
شئح قورداغی : کرم خاکی
سوغولجان : کرم انگل روده
کور میلچه ک : پشه
میغمیغا : پشه
میلچه ک : مگس
دانا بوینوزو : آبدزدک
قاریشقا : مورچه
روتئیلا : رتیل
عه غره ب : عقرب
که په نه ک : پروانه
قولاغا گیره ن : هزار پا
مین آیاق : هزارپا
جوجو : حشره خیلی ریز
چه کوکگه : ملخ
کوفله بؤگویو : خرخاکی
بال آری سی : زنبور عسل
ائششک آری سی : زنبور سیاه و بزرگتر از زنبور معمولی
آتدی قاریشقا : مورچه ای بزرگتر از مورچه معمولی و سیاه رنگ
آنام اوغلان دوغسا : کفشدوزک
باشماق تیکه ن : کفشدوزک
اریک قیزاردان : جیر جیرک
بیت : شپش
بیره : کک
تاختا بیتی : موریانه
پیس پیسلی : سوسک سیاه
پیس پیسا : سوسک سیاه
سوسه ری : سوسک زرد
سیرکه : تخم شپش
شئیطان تورو : عنکبوت
تور آتان : عنکبوت
قورد : کرم
قورداخ : کرم
شئح قورداغی : کرم خاکی
سوغولجان : کرم انگل روده
کور میلچه ک : پشه
میغمیغا : پشه
میلچه ک : مگس
دانا بوینوزو : آبدزدک
قاریشقا : مورچه
روتئیلا : رتیل
عه غره ب : عقرب
که په نه ک : پروانه
قولاغا گیره ن : هزار پا
مین آیاق : هزارپا
جوجو : حشره خیلی ریز
چه کوکگه : ملخ
کوفله بؤگویو : خرخاکی
Labels: ب
بویالار : رنگها
آغ : سفید
آغ آپ آغ : کاملا سفید
آغیمتیل : مایل به سفید
دوم آغ : سفید برفی ، سفید براق
ساری : زرد
ساپ ساری : کاملا زرد
ساریمتیل : مایل به زرد
آچیق ساری : زرد کم رنگ
توخ ساری : زرد پررنگ
ساری شین : به کسی که رنگ مویش تقریبا طلائی و رنگ پوستش مایل به زرد است میگوئیم
سارالمیش : زرد شده
کاس ساری : زرد کدر
قوساخ رنگی : زرد بد رنگ و تهوع آور
قیرمیزی : قرمز
قیپ قیرمیزی : کاملا قرمز
آچیق قیرمیزی : قرمز روشن
توخ قیرمیزی : قرمز پررنگ
گول ساباحی : قرمز به رنگ لاله عباسی
گیلاناری : قرمز به رنگ آلبالو
کاس قیرمیزی : قرمز کدر
گؤی : آبی
گؤم گؤی : کاملا آبی
آچیق گؤی : آبی کم رنگ
توخ گؤی : آبی پررنگ
گؤی گؤز : به کسی که رنگ چشمانش آبی است می گوییم .
یاشل : سبز
یام یاشیل : کاملا سبز
آچیق یاشیل : سبز روشن
توخ یاشیل : سبز پررنگ
قارا : سیاه
قاپ قارا : کالما سیاه
قارامتیل : مایل به سیاه
قارالمیش : سیاه شده
قارا شین : به کسی که رنگ پستش کمی تیره باشد می گوئیم
قاراگیله : به کسی که رنگ چشمانش تیره باشد . همچنین به کسی که عزیز دوردونه باشد می گوئیم
قارا گؤز : سیه چشم
قارانلیق : تاریکی
زیل قارا : سیاه سیاه چوهره ای : صورتی
به نؤووش : بنفش
کولو : خاکستری
بوز : رنگ و رو رفته
آغ : سفید
آغ آپ آغ : کاملا سفید
آغیمتیل : مایل به سفید
دوم آغ : سفید برفی ، سفید براق
ساری : زرد
ساپ ساری : کاملا زرد
ساریمتیل : مایل به زرد
آچیق ساری : زرد کم رنگ
توخ ساری : زرد پررنگ
ساری شین : به کسی که رنگ مویش تقریبا طلائی و رنگ پوستش مایل به زرد است میگوئیم
سارالمیش : زرد شده
کاس ساری : زرد کدر
قوساخ رنگی : زرد بد رنگ و تهوع آور
قیرمیزی : قرمز
قیپ قیرمیزی : کاملا قرمز
آچیق قیرمیزی : قرمز روشن
توخ قیرمیزی : قرمز پررنگ
گول ساباحی : قرمز به رنگ لاله عباسی
گیلاناری : قرمز به رنگ آلبالو
کاس قیرمیزی : قرمز کدر
گؤی : آبی
گؤم گؤی : کاملا آبی
آچیق گؤی : آبی کم رنگ
توخ گؤی : آبی پررنگ
گؤی گؤز : به کسی که رنگ چشمانش آبی است می گوییم .
یاشل : سبز
یام یاشیل : کاملا سبز
آچیق یاشیل : سبز روشن
توخ یاشیل : سبز پررنگ
قارا : سیاه
قاپ قارا : کالما سیاه
قارامتیل : مایل به سیاه
قارالمیش : سیاه شده
قارا شین : به کسی که رنگ پستش کمی تیره باشد می گوئیم
قاراگیله : به کسی که رنگ چشمانش تیره باشد . همچنین به کسی که عزیز دوردونه باشد می گوئیم
قارا گؤز : سیه چشم
قارانلیق : تاریکی
زیل قارا : سیاه سیاه چوهره ای : صورتی
به نؤووش : بنفش
کولو : خاکستری
بوز : رنگ و رو رفته
Labels: ب
اوروشلوق : ایام رمضان ، ماه رمضان
اوروشلوغا قاباق گئتمه ک : یک یا چند روز قبل از رسیدن ماه رمضان روزه گرفتن را شروع کردن
اوروج : روزه
اوروج آغیز : دهان روزه
اورج توتماق : روزه گرفتن
اوروج یئمه ک : روزه خوردن
اوروج سیندیرماق : روزه را شکستن ، روزه را با خوردن یا نوشیدن و .. باطل کردن
اوروج توتان : روزه دار ، روزه گیرنده
تاباق اوروجو : روزه کله گنجشکی
ایفطار : افطار
اوباشدان چاغی : وقت سحری
اوباشدانلیق : غذائی که وقت سحری خورده می شود
ایمساک : وقتی که مدت کمی با اذان صبح مانده و باید دست از خوردن کشید
اوباشدان دوواسی : دعای وقت سحری ، اللهم انی اسئلک
واجیب اوروج : روزه واجب
موسته حب اوروج : روزه صواب
ایفطار دوواسی : دعای هنگام افطار، ربنا
احیا گئجه لری : شبهای قدر
احیا ساخلاماق : شبهای قدر بیدار ماندن و به عبادت پرداختن
ایفطار اشما : باز کردن افطار ، خوردن در هنگام افطار
ایفطار قوناغی : میهمان برای صرف افطار
ایفطارا چاغیرماق : برای صرف افطار میهمان دعوت کردن
فیطره : پول.... که در شب آخر ماه رمضان به فتوای روحانی برای احسان به فقرا کنار گذاشته می شود
فیطر بایرامی : عید فطر ، روز اول شوال
اوروشلوغا قاباق گئتمه ک : یک یا چند روز قبل از رسیدن ماه رمضان روزه گرفتن را شروع کردن
اوروج : روزه
اوروج آغیز : دهان روزه
اورج توتماق : روزه گرفتن
اوروج یئمه ک : روزه خوردن
اوروج سیندیرماق : روزه را شکستن ، روزه را با خوردن یا نوشیدن و .. باطل کردن
اوروج توتان : روزه دار ، روزه گیرنده
تاباق اوروجو : روزه کله گنجشکی
ایفطار : افطار
اوباشدان چاغی : وقت سحری
اوباشدانلیق : غذائی که وقت سحری خورده می شود
ایمساک : وقتی که مدت کمی با اذان صبح مانده و باید دست از خوردن کشید
اوباشدان دوواسی : دعای وقت سحری ، اللهم انی اسئلک
واجیب اوروج : روزه واجب
موسته حب اوروج : روزه صواب
ایفطار دوواسی : دعای هنگام افطار، ربنا
احیا گئجه لری : شبهای قدر
احیا ساخلاماق : شبهای قدر بیدار ماندن و به عبادت پرداختن
ایفطار اشما : باز کردن افطار ، خوردن در هنگام افطار
ایفطار قوناغی : میهمان برای صرف افطار
ایفطارا چاغیرماق : برای صرف افطار میهمان دعوت کردن
فیطره : پول.... که در شب آخر ماه رمضان به فتوای روحانی برای احسان به فقرا کنار گذاشته می شود
فیطر بایرامی : عید فطر ، روز اول شوال
Labels: او
ال : دست
ال آلتی : یواشکی ، پنهانی
ال اوز یویان : دستشوئی ، جائی که دست و صورت را آنجا می شویند
ال اوستو : روی دست ، با عجله
ال بیر : همدست
ال بیرلیک : همدستی
الجه ک : دستکش
ال چاتان : نزدیک ، در دسترس
ال چاتماز : غیر قابل دسترس
ال چاتماق : دسترسی پیدا کردن
ال له شمه : تلاش
ال له شمه ک : تلاش کردن
ال له مه مه : نوازش
ال له مه ک : دست زدن ، دست کشیدن ، نوازش کردن- مورد بررسی قرار دادن
ال له نمه ک : با اشاره دست صدا کردن
اله سالما ق : دست انداختن ، سربه سر کسی گذاشتن
ال وئرمه ز : به کار نمی آید ، دست نمی دهد
ال وئرمه ز : به کار نمی آید ، دست نمی دهد
ال وئرمه ک : با کسی به منظور سلام و دوستی دست دادن
الی آچیق : سخاوتمند
الی آچیقلیق : سخاوتمندی
الی آشاغا : فقیر
الی آشاغی لیق : فقر
ال آغیر : کسی که محکم میزند . کسی که شگون بد دارد
الی اوزون : دست دراز
ال اوزونلوق : دست درازی
الی اگری : دزد ، کسی که دستش کج است و چیزی را از روی مرض برمیدارد
الی ایری : دزد
الی ایری لیک : دزدی ، دزد بودن کسی
الی بوش : دست خالی
الی بوشلوق : دست خالی بودن
الی یالین : دست خالی
الی یونگول : کسی که شگون خوب دارد
ال آیاق سیز : بی دست و پا ، دست و پا چلفتی
ال ساخلاماق : دست نگه داشتن
الدن وئرمه ک : از دست دادن
الدن گئتمه ک : از دست رفتن
الی سینمیش : دست شکسته
ال ساخلاماق : دست نگه داشتن
الدن وئرمه ک : از دست دادن
الدن گئتمه ک : از دست رفتن
الی سینمیش : دست شکسته
Labels: الف
درمانهای گیاهی
برگرفته از کتاب : نگاهی به آذربایجان شرقی
تالیف : ایرج افشار
ککلیک اوتو : کاکوتی ، عرق آویشن یا کاکوتی برای رماتیسم و درد اندامها تجویز می شود
یارپیز گولو : گل پونه ، عرق گل پونه برای درمان هر نوع دل درد به کار می رود
بومادران : بوی مادران ، عرق بومادران برای اسهال تجویز می شود . برای دل درد کفلمه می کنند
بایات قورود : کشک کهنه ، کشک کهنه سه الی چهار ساله برای اسهال خونی مفید است
سی بیر قویروغو : ماهور ، ریشه سی بیر قویروغو را که هوه جووه می گوبند ، خرد کرده مرهمدرست می کنند و روی زخم می گذارند
شیرین یبان : شیرین بیان را برای زخم معده استفاده می کنند
چله داعی : بوعی علف است . برای درمان شکستگی ها به کار می رود که روی پوست می مالند
نار قابیغی : پوست انار ، دمل دندان را باز می کند
ختمی گولو : گل ختمی را برای درمان ورم ملتحمه مصرف می کنند و هم خیس کرده با آبش بیمار را اماله می کنند
بابانه ک گولو : گل بابونه برای رفع دل درد بچه ها موثر است
جین جیلین : نوعی دانه وحشی است . که برای درمان فتق مصرف می کنند
امن کومه جی : پنیرک ، گل پنیرک و گل بنفشه و گل کدو و گل ختمی را چهار گل می گویند کهمصرف عمده اش در دل درد بچه هاست
ته زه تره : شاه تره ، برای اگزما و زخمهای علاج ناپذیر و سودا مصرف می شود
لاغ لاغا : بزرک را در هاون کوبیده ، مقداری را در شیر جوشانده روی دمل می گذارند به این مرهم لاغ لاغا می گویند
سامان : کاه ، دم کرده کاه برای شاش بند ها مفید است
خانیم ساللاندی : تاج خروس ، برای شاش بند موثر است
ایت ایشیگی : باد باد ، ریشه اش برای زخم معده و تخمش برای تقویت قوه باه مصرف می شود
گونه باخان گولو : گل آفتابگردان ، هم شاش بند را درمان می کند و هم ملین خوبی است
گیردکان قابیغی : پوست گردو برای زخم به کار می رود
هوواوتو : نوعی علف است وروم را از بین می برد . این علف را خرد کرده می پزند و می خورند
جاجیخ : زینان ، برای تقویت کبد با عسل می خورند
قوش اوزومو : تاج ریزی ، برای دندان درد به کار می رود
قالقان توخومو : گل پر ، برای دل درد مصرف می کنند
میر تیکانی : آدو ، را برای درمان سوزاک به کار می برند
قوش ابه یی : نوعی علف است . برای دفع کرمک و سایر انگلها به کار می رود
بویور تیکانی : نوعی علف است که میوه اش را برای تقویت می خورند
گیلد گیلدی : نوعی علف وحشی است که دانه هایش را درون آش بیماران می ریزند
بویاخ : رناس ، ریشه اش را در شکستگیها مصرف می کنند
جنوار پیسداغی یا قولاغا پیسدان : دنبلان ، دانه هائی هستند شبیه لیموی خشک که وقتی فشار دهند گردی نرم شبیه دود بیرون می دهد و با استشمام آن خون دماغ بند می آید
چیت لیخ : کاسنی ، تخم و گل کاسنی برای درمان زخمهای داخل دهان مفید است
قره چؤره ک اوتو : سیاه دانه ، در خونریزیهای زنانه مصرف بسیار دارد
اولیک توخومو : تخم گیاه وحشی است . مصرف بخصوصی ندارد ، در بیشتر ناراحتی ها از رویحدس می خورند
نوروز گولو : گل نوروز ، عطرش مفید است و مانع زکام می شود
دانا اشاغی : گیلو ، بیشتر جنبه غذائی دارد . در کته می ریزند
قره حیله : حلیله سیاه ، برای رفع دل درد و یبوست مفید است
یوغشان : علف وحشی کوهستانی است . برای رفع انگل فوق العاده مفید است
کره وله : این گیاه را با شیر زنان مخلوط کرده به بچه می خورانند که دل دردش درمان یابد . عناب برای درد سینه مفید است
زوفا ، برای لارنژیت و استفراغ های شدید مفید است
کاکل ذرت را برای شاش بنها مصرف می کنند
دم گیلاس نیز به عنوان مدر و برای سلامتی دندانها مصرف می شود
توکلی جه : برای خیالات مفید است
قره قات : برای فشار خون به کار می رود
برای رفع دمل و ورم ، نفت سیاه و تخم مرغ را مخلوط کرده روی تکه ای نمد ریخته و روی دمل می گذارند . دمل دندان را با گل پونه درمان می کنند
در سوختگی ها ، ده مثقال یازلیخ و دو مثقال جو ، را دود داده و روی سوختگی وتاول می پاشند و بعد سرشیر می مالند و با آب پونه می شویند
برگرفته از کتاب : نگاهی به آذربایجان شرقی
تالیف : ایرج افشار
ککلیک اوتو : کاکوتی ، عرق آویشن یا کاکوتی برای رماتیسم و درد اندامها تجویز می شود
یارپیز گولو : گل پونه ، عرق گل پونه برای درمان هر نوع دل درد به کار می رود
بومادران : بوی مادران ، عرق بومادران برای اسهال تجویز می شود . برای دل درد کفلمه می کنند
بایات قورود : کشک کهنه ، کشک کهنه سه الی چهار ساله برای اسهال خونی مفید است
سی بیر قویروغو : ماهور ، ریشه سی بیر قویروغو را که هوه جووه می گوبند ، خرد کرده مرهمدرست می کنند و روی زخم می گذارند
شیرین یبان : شیرین بیان را برای زخم معده استفاده می کنند
چله داعی : بوعی علف است . برای درمان شکستگی ها به کار می رود که روی پوست می مالند
نار قابیغی : پوست انار ، دمل دندان را باز می کند
ختمی گولو : گل ختمی را برای درمان ورم ملتحمه مصرف می کنند و هم خیس کرده با آبش بیمار را اماله می کنند
بابانه ک گولو : گل بابونه برای رفع دل درد بچه ها موثر است
جین جیلین : نوعی دانه وحشی است . که برای درمان فتق مصرف می کنند
امن کومه جی : پنیرک ، گل پنیرک و گل بنفشه و گل کدو و گل ختمی را چهار گل می گویند کهمصرف عمده اش در دل درد بچه هاست
ته زه تره : شاه تره ، برای اگزما و زخمهای علاج ناپذیر و سودا مصرف می شود
لاغ لاغا : بزرک را در هاون کوبیده ، مقداری را در شیر جوشانده روی دمل می گذارند به این مرهم لاغ لاغا می گویند
سامان : کاه ، دم کرده کاه برای شاش بند ها مفید است
خانیم ساللاندی : تاج خروس ، برای شاش بند موثر است
ایت ایشیگی : باد باد ، ریشه اش برای زخم معده و تخمش برای تقویت قوه باه مصرف می شود
گونه باخان گولو : گل آفتابگردان ، هم شاش بند را درمان می کند و هم ملین خوبی است
گیردکان قابیغی : پوست گردو برای زخم به کار می رود
هوواوتو : نوعی علف است وروم را از بین می برد . این علف را خرد کرده می پزند و می خورند
جاجیخ : زینان ، برای تقویت کبد با عسل می خورند
قوش اوزومو : تاج ریزی ، برای دندان درد به کار می رود
قالقان توخومو : گل پر ، برای دل درد مصرف می کنند
میر تیکانی : آدو ، را برای درمان سوزاک به کار می برند
قوش ابه یی : نوعی علف است . برای دفع کرمک و سایر انگلها به کار می رود
بویور تیکانی : نوعی علف است که میوه اش را برای تقویت می خورند
گیلد گیلدی : نوعی علف وحشی است که دانه هایش را درون آش بیماران می ریزند
بویاخ : رناس ، ریشه اش را در شکستگیها مصرف می کنند
جنوار پیسداغی یا قولاغا پیسدان : دنبلان ، دانه هائی هستند شبیه لیموی خشک که وقتی فشار دهند گردی نرم شبیه دود بیرون می دهد و با استشمام آن خون دماغ بند می آید
چیت لیخ : کاسنی ، تخم و گل کاسنی برای درمان زخمهای داخل دهان مفید است
قره چؤره ک اوتو : سیاه دانه ، در خونریزیهای زنانه مصرف بسیار دارد
اولیک توخومو : تخم گیاه وحشی است . مصرف بخصوصی ندارد ، در بیشتر ناراحتی ها از رویحدس می خورند
نوروز گولو : گل نوروز ، عطرش مفید است و مانع زکام می شود
دانا اشاغی : گیلو ، بیشتر جنبه غذائی دارد . در کته می ریزند
قره حیله : حلیله سیاه ، برای رفع دل درد و یبوست مفید است
یوغشان : علف وحشی کوهستانی است . برای رفع انگل فوق العاده مفید است
کره وله : این گیاه را با شیر زنان مخلوط کرده به بچه می خورانند که دل دردش درمان یابد . عناب برای درد سینه مفید است
زوفا ، برای لارنژیت و استفراغ های شدید مفید است
کاکل ذرت را برای شاش بنها مصرف می کنند
دم گیلاس نیز به عنوان مدر و برای سلامتی دندانها مصرف می شود
توکلی جه : برای خیالات مفید است
قره قات : برای فشار خون به کار می رود
برای رفع دمل و ورم ، نفت سیاه و تخم مرغ را مخلوط کرده روی تکه ای نمد ریخته و روی دمل می گذارند . دمل دندان را با گل پونه درمان می کنند
در سوختگی ها ، ده مثقال یازلیخ و دو مثقال جو ، را دود داده و روی سوختگی وتاول می پاشند و بعد سرشیر می مالند و با آب پونه می شویند
Labels: درمانهای گیاهی
ی - سؤزلوک
یاپالاق : بایقوش جغد
یاپماق : پیشیرمه ک ( چؤره ک ) ، یاپیشدیرماق پختن
یاپیشدیرماق : قووشدورماق چسبانیدن
یاپیشماق : قوووشماق چسبیدن
یاتماق : یوخلاماق خوابیدن
یاخارماق : یالوارماق خواهش و التماس کردن
یاخالاماق : سویا چه کمه ک آب کشیدن
یاخماق : سورتمه ک مالیدن
یاخین : تانیش نزدیک
یاخینلاشماق : کیپله شمه ک نزدیک شدن
یاخینلار : یاخین قوهوم قونشو ، نزدیکان
یاد : اؤزگه بیگانه
یارا : یاریق ، که سیک زخم
یارالاماق : یاراوورماق زخمی کردن
یارالی : که سیلی زخمی
یارپاق : یاپراق برگ
یارپیز : یاخشی ایی اولان بیر اوت آدی پونه
یارما : حه دیک دارتیلمیشی بلغور
یاری : ایکی دن بیریسی نصف
یاز : قیش دان سونرا باشلانان اوچ آی بهار
یازماق : جیزماق نوشتن
یاس : اوزونتو عزا
یاستیق : باش آلتی متکا
یاش : عمرون گئچه ن ایل لری سن
یاش : شئح خیس
یاشاماق : عمور گئچیرتمه ک عمر کردن
یاشلی : قوجا سالخورده
یاشیل : گؤی سبز
یاغ : مال داوار دان یا دا گؤی گؤوه ره نتی دن آلینان زاد چربی ، روغن
یاغسیز : یاغی اولمویان بدون چربی
یاغیش : بولوتدان یاغان سو باران
یاغیش یاغماق : بولوددان سو توکولمه ک باریدن باران
یالاماق : دیل وورماق لیسیدن
یالقیز : کیمسه سیز تنها
یامان : پیس بد
یامان : چتین سخت
یامان : پیس سؤز فحش
یاماق : قوراق وصله
یامانلاشماق : بیر بیرینه یامان دئمه ک به یکدیگر فحش دادن
یاناق : اوزون آلماجیقلاری لپ
یاواش : قاماس آهسته
یاوان : یاغسیز بدون چربی و روغن
یای : یازدان سورا باشلانان ایلین ایکیمینجی اوچ آیی تابستان
یول : گئچمه ک یئری راه
یوماق : ساپ سه رینتی سی کر یومورو سه یرنه ر کلاف نخ و کاموا
یوماق : سویونان آردیتماق شستن
یومورو : گیرده نه گرد
یئتکین : یئتیشمیش رسیده
یاپماق : پیشیرمه ک ( چؤره ک ) ، یاپیشدیرماق پختن
یاپیشدیرماق : قووشدورماق چسبانیدن
یاپیشماق : قوووشماق چسبیدن
یاتماق : یوخلاماق خوابیدن
یاخارماق : یالوارماق خواهش و التماس کردن
یاخالاماق : سویا چه کمه ک آب کشیدن
یاخماق : سورتمه ک مالیدن
یاخین : تانیش نزدیک
یاخینلاشماق : کیپله شمه ک نزدیک شدن
یاخینلار : یاخین قوهوم قونشو ، نزدیکان
یاد : اؤزگه بیگانه
یارا : یاریق ، که سیک زخم
یارالاماق : یاراوورماق زخمی کردن
یارالی : که سیلی زخمی
یارپاق : یاپراق برگ
یارپیز : یاخشی ایی اولان بیر اوت آدی پونه
یارما : حه دیک دارتیلمیشی بلغور
یاری : ایکی دن بیریسی نصف
یاز : قیش دان سونرا باشلانان اوچ آی بهار
یازماق : جیزماق نوشتن
یاس : اوزونتو عزا
یاستیق : باش آلتی متکا
یاش : عمرون گئچه ن ایل لری سن
یاش : شئح خیس
یاشاماق : عمور گئچیرتمه ک عمر کردن
یاشلی : قوجا سالخورده
یاشیل : گؤی سبز
یاغ : مال داوار دان یا دا گؤی گؤوه ره نتی دن آلینان زاد چربی ، روغن
یاغسیز : یاغی اولمویان بدون چربی
یاغیش : بولوتدان یاغان سو باران
یاغیش یاغماق : بولوددان سو توکولمه ک باریدن باران
یالاماق : دیل وورماق لیسیدن
یالقیز : کیمسه سیز تنها
یامان : پیس بد
یامان : چتین سخت
یامان : پیس سؤز فحش
یاماق : قوراق وصله
یامانلاشماق : بیر بیرینه یامان دئمه ک به یکدیگر فحش دادن
یاناق : اوزون آلماجیقلاری لپ
یاواش : قاماس آهسته
یاوان : یاغسیز بدون چربی و روغن
یای : یازدان سورا باشلانان ایلین ایکیمینجی اوچ آیی تابستان
یول : گئچمه ک یئری راه
یوماق : ساپ سه رینتی سی کر یومورو سه یرنه ر کلاف نخ و کاموا
یوماق : سویونان آردیتماق شستن
یومورو : گیرده نه گرد
یئتکین : یئتیشمیش رسیده
Labels: ی
و - ائیله ملری
واخسئی : وای ، آخ ، ائی
وارلانماق : تاپیلماق ، واراولماق
وارلی : واری اولان ، پول پارالی
وارلی لانماق : واری چوخالماق ، واری پولو چوخلاشماق
واز کئچمه ک : بوراخماق ، گؤز اؤرتمه ک
وه ل : بوغدا دؤیه ن ، بوغدا ازه ن
وه ره م : سیل ناخوشلوغو
وورماق : دؤیمه ک ، گوپسه مه ک
وول وئرمه ک : اوز وئرمه ک ، دوور وئرمه ک
ووروشقان : ووروشان ، دؤیوشه ن بیریسی
وورنوخماق : اویان بویانا گئدیب قاچماق
ویزیلداماق : سه سله نمکه ، میلچه کین آرینین سه سله نمه سی
وردنه : خمیر آچان
وئرمه ک : باغیشلاماق ، بیرزادی بیرسینه وئرمه ک
واییلتی : آخ وای سسی
وارماق : بیرزادا یئتیشمه ک
ویییلداماق : یئلین ، کوله کین سه سله نمه سینه دییه روخ
وورغون : عاشیق
ووراغان : سانجان ، دیشله یه ن ارز یادا ایلان و اونلارکیمی
ونگیلده مک : اوجادان چیغیرماق . ایتین یا قوردون اوجادان چیغیرماغی
وارلانماق : تاپیلماق ، واراولماق
وارلی : واری اولان ، پول پارالی
وارلی لانماق : واری چوخالماق ، واری پولو چوخلاشماق
واز کئچمه ک : بوراخماق ، گؤز اؤرتمه ک
وه ل : بوغدا دؤیه ن ، بوغدا ازه ن
وه ره م : سیل ناخوشلوغو
وورماق : دؤیمه ک ، گوپسه مه ک
وول وئرمه ک : اوز وئرمه ک ، دوور وئرمه ک
ووروشقان : ووروشان ، دؤیوشه ن بیریسی
وورنوخماق : اویان بویانا گئدیب قاچماق
ویزیلداماق : سه سله نمکه ، میلچه کین آرینین سه سله نمه سی
وردنه : خمیر آچان
وئرمه ک : باغیشلاماق ، بیرزادی بیرسینه وئرمه ک
واییلتی : آخ وای سسی
وارماق : بیرزادا یئتیشمه ک
ویییلداماق : یئلین ، کوله کین سه سله نمه سینه دییه روخ
وورغون : عاشیق
ووراغان : سانجان ، دیشله یه ن ارز یادا ایلان و اونلارکیمی
ونگیلده مک : اوجادان چیغیرماق . ایتین یا قوردون اوجادان چیغیرماغی
Labels: و
