<

ن - ائیله ملری
نارینلانماق : اون اولماق ، نارین اولماق
نه ریلده مه ک : اوجادان سه سله نمه ک ، باغیرماق ، ده وه نین اوجادان باغیرماغینا دییه ریک
ناخیشلاماق : بیر زادین اوستونه شکیل چه کمه ک
ناز ائله مه ک : ناز قیلماق ، ناز ائتمه ک
ناغارا چالماق : طبیل چالماق ، قاوال چالماق
ناغیل ائله مه ک : ناغیل ائتمه ک ، بیر سؤزو بیرسینه ناغیل کیمی دئمه ک
ناللاماق : نال وورماق
ناماز قیلماق : نامازا دورماق ، نامازینی قیلماق
نئیله مه ک : نه ائله مه ک ، نئجه ائله مه ک
نیطقدن قالماق : سؤزدن قالماق ، دانیشماقدان قالماق
نئشه سی دورولماق : کئفی سازلاشماق
نئشه له ندیرمک : سئوینجلی ائله مه ک
نم چکمه ک : شئح چکمه ک ، شئح اولماق
نم لندیرمه ک : یاش ائله مه ، شئحلی ائله مه ک
نورلاندیرماق : ایشقلاندیرماق
نوبار ائله مه ک : بیر ته زه یئتیشمیش یئمیشی اولجه یئمه ک
نه بیلیم ؟ : نئجه بیلیم ؟
نیرچیلداماق : یوخ دئمه ک
نیشان قویماق : ایز قویماق
نیشان لانماق : اداخلانماق
نیشان ائله مه ک : آداخلی اولماق
نیققیلداماق : زاریلداماق ، آخ وای ائله مه ک
نایگیران اولماق : نیگران اولماق

Labels:

م - ائلیه ملری
مات قالماق : دوروخماق ، بیر زادین ، بیر ایشین اولماسینا گؤره دوروخماق
ماتم توتماق : ماتمه باتماق ، یاس توتماق
ماجال وئرمه ک : آمان وئرمه ک
مارچیلداقماق : اغزینان بیر زادی سه سله ندیرمه ک ، اوجا سه سینه ن یئمه ک
مال لانماق : وارلی اولماق ، وارلی لانماق
ماهنی اوخوماق : اوخوماق اوخوماق ، گؤزل سؤزلری تار قاوالنان اوخوماق
مئیدان وئرمه ک : بیر سینه ماجال وئرمه ک ، بیرسینه اوز وئرمه ک
مئیدان دان قاچماق : ارادان قاچماق ، قورخوب دالی چکیلمه ک
مئیدانی بوش گؤرمه ک : آرانی بوش گؤرمه ک ، الینه دور دوشمه ک
مؤحکم لندیرمه ک : مؤحکم لشدیرمه ک ، به رکیدمه ک
مغبون ائله مه ک : باشینا بؤرک قویماق ، بیرسینی اودماق
مله مه ک : اغلاماق ، زاریلداماق ، قویونون سه سله نمه سی
موملاشماق : یوموشاقلاشماق
میتیل له شمه ک : میتیل اولماق ، استاری چیخماق
میریلداماق : دئیینمه ک ، ایتین خیریلداماغی
میزیلداماق : دیل دوداق آراسیندا یاواشجادان دانیشماق
میلچک توتماق : بوش بوشونا دولانماق
میندیرمه ک : آت ، ائششه ک ، ماشینا اوتورتدماق
میشیل یاتماق : گؤزل راحاتجا یاتماق
میلچه ک کیمی ویزیلداماق : میلچک کیمی دورمامیشدان سه سله نمه ک

Labels:

ل – ایئله ملری
لاغا قویماق : بیری سینی گؤلمه جه یه قویوب اونا گؤلمه ک
لاخلاماق : بوشالماق ، تیتره مه ک ، ته رپه شمه ک
لالاماق : له لی دیلی تؤکمه ک ، یالوارماق ، بیری سینه بیر سؤزو قاندیرماغا چالیشماق
لئشینی یئره سه رمه ک : آفدان توفدان سالماق ، بیری سینی چوخ ووروب حالدان سالماق
لپه له ندیرمه ک : شپه له ندیرمه ک
له لیمه ک : یالوارماق
لول ده شمه ک : لوت له شمه ک ، پالتارسیز اولماق ، سویونماق ، یوخسوللاماق
لانگیماق : دایانماق ، دؤزمه ک ، یاواشلاماق
لوغاز قوشماق : لاغاز قوشماق ، بیری سینی اله سالیب گولمه ک
لاغازلیق ائله مه ک : چوخ دانیشماق ، سئفئه سئفئه دانیشماق
لاوقا لانماق : لؤوغالانماق ، چوخ دانیشماق ، یئرسیز دانیشماق
لؤهله مه ک : له هله مه ک ، چوخ یورولاندا یاواش – یاواش یئریمه ک
له هله یه – له هله یه یئریمه ک : چتین هاوا –آلا – آلا یئریمه ک ، یورغون حالدا یئریمه ک
لیغ لانماق : لیغلی اولماق ، لیغ لاشماق
لیف چه کمه ک : حامامدا لیفنه ن یویونماق ، لیف نه اؤزونو تمیزله مه ک
لیل له شمه ک : زیغلی لاشماق ، بولاندیریق لاشماق

Labels:

گ - دو - گؤز سؤزلوکلری
گؤز : چشم
گؤز آتماق : گؤز وورماق ، گؤز باسماق
گؤز آچماق : آنادان دوغولماق ، آییلماق
گؤز آغارتما : گؤز بوزارتما ، بیرسینه هیرسله نیب گؤز یئکه لتمه ک
گؤز آغی : گؤزده اولان آق بویا
گؤز آلتی : بیرسینی سئچیب اون نان ائوله نمه ک ایسته مه ک
گؤز آلماسی : گؤزون گیرده نه سی
گؤز به گؤز : ایکی گؤزون بیربیرینه ساتاشماسی ، بیری بیرینه ن بیردن بیره توش گه لمه ک
گؤز دولوسو : ائوره ک ایسته یی
گؤز گؤره سی : گؤز گؤره - گؤره ، گؤز قاباغیندا
گؤز تیکمه ک : گؤز قویماق ، گؤزو اولماق ، اونو اله گه تیرمه ک ایسته مه ک
گؤزده ن اوزاقلاشماق : گؤز قاباغیندان گئتمه ک ، اوزاقلاشماق
گؤزلری باتماق : آریخلاماق ، گؤزلری چوخورلانماق
گؤزو باغلی : گؤزو یومولو ، بیر زاد بیلمه یه ن
گؤلرینی سیخماق : آغلاماق ، گؤز یاشی تؤکمه ک
گؤزو توخ : نفسی بوتون
گؤزونون اوتون آلماق : قورخوتماق
گؤزو دولماق : گؤزونده یاش دولماق ، آغلاماق ایسته مه ک
گؤزونون قوردو اؤلمه ک : نفسی دویماق ، ایسته دیغین یئییب دویماق

Labels:

گ - یک - ائیله ملر
گه به رمه ک : اؤلمه ک ، دونیادان گئتمه ک
گه تیرمه ک : یئتیشدیرمه ک ، ایسته مه ک
گه رمه ک : گئنیش له ندیرمه ک ، گؤزه گه تیرمه ک
گه زدیرمه ک : دولاندیرماق ، گه ز مه یه آپارماق
گه زمه ک : دولانماق ، گه زمه یه چیخماق
گه لمه ک : یئتشیمه ک ، یاراشماق
گه وشه مه ک : چئینه مه ک ، گؤرشه مه ک
گه ویلده مه ک : له هله مه ک ، تؤرشه مه ک
گوده لمه ک : قیسسالماق ، آزالماق ، بیرآز اوزونلوقو آزالماق
گودمه ک : گؤزله مه ک ، بیریسی نین ایشلرینی گؤزونون آلتینا آلماق
گؤزه ل له شمه ک : گؤیچه ک له شمه ک ، گؤزل اولماق
گؤزله مه ک : گؤزه تده مه ک ، بیر ی سینین گلمه یینه یا دا .... گؤز یولا تیکمه ک
گولمه ک : دوداق قاچیرتماق ، سؤینمه کدن دوداقلاری آیریلیب سس له نمه ک ، سئوینجلی اولماق
گولومسه مه ک : یاریمچیلیق گولمه ک
گؤنده ریلمه : یاریمچیلیق گولمه ک
گیجیشدیرمه ک : قاشیندیرماق ، گیزله تمه ک : اؤرتمه ک ، گیزلی ساخلاماق
گئجیکدیرمه ک : گئج واختا سالماق ، یوباندیرماق
گئنیش له شدیرمه ک : گئن ائله مه ک ، یئرینی یئکه لتمه ک
گلمه ک : یاخینلاشماق ، بیر یئره گلمه ک
گوپبولداماق : اوجا سس چیخارتماق ، بیر آغیر بیر زادین یئره دوشوب و اجا سس چیخارتماسی
گؤز قاماشدیرماق : بیر چوخ ایشیقلی بیر زادین گؤزه دیه نده گؤزو اینجیتمه یی نه دییره ریک
گؤیه رمه ک : گؤی اولماق ، بویاسی گؤی اولماق ، وورولماق اوزوندن بیریسینین بیر یئری قه ره لمه ک

Labels:

ک - ائیله ملری
کاریخماق : ال آیاغا دوشمه ک ، ته له سیب قاریخماق
که سدیرمه ک : قورتاتدیرماق ، قیردیرماق ، اوزدورمه ک
که سکین له شمه ک : آرتیق چه تین له شمه ک ، آغیرلاشماق ، آغیرلانماق
که سیشمه ک : بیرینه ن ایلقار باغلاییب بیرزاد اوستونده آند ایچمه ک
که سیلمه ک : یاریلماق ، اوزولمه ک ، بیچیلمه ک ، پیچاقنان و .. جیریلماق
که که له نمه ک : دانیشاندا په لته ک وورماق ف دیلی توتولا توتولا دانیشماق
کؤچمه ک : ییغیشدیریب بیر آیری یئره گئمه ک
کؤچورولمه ک : یولا سالینماق ، بیریئره داشینیلماق
کوچوکله مه ک : بالالاماق ، ایت یا دا پیشیک و.. چوخلو بالاماغی
کوره کله مه ک : کوره ک نهن ییغماق ، کوره ک نه قاری سوپورمه ک
کوسدورمه ک : اینجیدیب اؤزوندن اوزاق سالماق ، اوره یینی سیندیریب آغریتماق
کوسمه ک : اوره یی سینیب آغریماق ، اینجییب اوزاق گه زمه ک
کوسوشمه ک : بیر بیریندن اینجیشمه ک ، بیری بیریندن اوز چئویرمه ک
کؤکره مه ک : هیرسله نمه ک ، بیرینه یادا بیر زادا آجیغی توتماق
کؤکه لمه ک : پوتالاشماق ، یوغونلاشماق ، اتلی له شمه ک
کؤلگه له ندیرمه ک : کؤلگه لی ائله مه ک ، کرلکه یه – قوزئیه سالماق
کؤلگه له نمه ک : کؤلگه یه گئچمه ک ، بیرینین دالداسینا سیغینماق
کوللانماق : کول اولماق ، کولا دؤنمه ک ، قول قاناد آچماق
کوممه ک : قویلاماق ، تورپاغا تاپشیرماق
کئچمه ک : سوووشماق ، یئرله شمه ک ، اؤتوروب بوراخماق
کئییمه ک : ته رپه نیشینی الدن وئرمه ک ، دایانیب بیر یئره ییغیشماق
کئیله شدیرمه ک : کئی ائله مه ک ، قانسیز ائله مه ک
کیریمه ک : ییغیشماق ، سیخیلیب بوزوشمه ک
کبشنه مه ک : آتین سه س سالماغینا دییه ریک ، بانلاماق
کیشی له نمه ک : اؤزونو کیشی بیلیب قوچاقلانماق
کیفله نمه ک : کیفسه نمه ک ، ایی له نمه ک ، چوخ قالیب کیفه رمه ک

Labels:

ق - دو - سؤزلوک
قازان : دیگ
قازان : کننده
قازماق : کندن
قالاماق : روی هم انباشتن
قالماق : ماندن
قالخماق : بلند شدن
قالین : کلفت
قاناماق : خونریزی کردن
قاداغان : ممنوع
قاچماق : دویدن
قاچماق : فرار کردن
قاچیرتماق : فراری دادن
قایقاناق : خاگینه
قاخ : زرد آلو- آلوچه خشک
قاخینج : سرکوفت
قاپماق: گاز گرفتن
قاتلاماق : تا کردن
قاریشدیرماق : به هم زدن
قاریشیق : قاطی
قاریشدیران : قاطی کننده
قیرخیم : خرده ریزه های پشم
قیرخیم : بتراشم
قیرخیم : دوطرف برنده قیچی
قیرخ : چهل
قیرخ : بتراش
قیرآت : نام اسب کور اوغلو - اسب سیاه
قیریق : شکسته
قیرماق : شکستن
قیریلماق : شکسته شدن
قیزارماق : سرخ شدن کدو - سیب زمینی و
قیزارماق : از خجالت سرخ شدن
قیزماق : گرم شدن
قیزدیرماق : گرم کردن
قیزمیش : گرم شده
قیز بی بی : مردی که به کارهای زنان دخالت کند و یا از عهده کارهای مربوط به زنان خوب برآید
قیل : موی زاید
قیل : انجام بده
قیلماق : انجام دادن ، مثل نماز خواندن
قیلیق : ریخت
قیلیق سیز : بی ریخت
قیوریلماق : پیچیدن
قویو : چاه
قویماق : کاچی
قویماق : گذاشتن
قوی : بگذار
قویروق : دم
الله سیزی یورماسین : سلامت باشید و خدا خسته تان نکند

Labels:

ق - یک - ائیله ملری
قابارماق : شیشمه ک ، بیر یئر یانیب سولوق اولماق
قابارماق : اوزه گه لمه ک ، بیریسینین اوستونه قاشقالانماق ، بیری سینه دانقازلاشماق
قاباقلایان : قاباغا دوشه ن ، قاباغینا چیخان
قابالاشماق : که له مه کؤتور اولماق ، قالین لاشماق ، گوبود اولماق
قابلاماق : یئرله شدیرمه ک ، یئر ائله مه ک ، گوجونه ن سوخماق
قاتلاماق : قاتداماق ، بوکمه ک ، بیرزادی نئچه قات بوکمه ک
.قاچماق : چوخ یئئین گئتمه ک ، اکیلیب گئتمه ک
قاچیرتماق : قاچاق سالماق ، قاوالاماق
قاخماق : بیر سؤزو بیرسینین باشینا چالماق ، اوزونه وورماق ، باش قاخینجی ائله مه ک
قارالاماق : قه ره له مه ک ، بیرینی گؤز آلتینا قویماق
قارشیلاماق : بیرینین قاباغینا چیخماق ، قوناغین قاباغینا گئتمه ک
قارغیماق : بیرینه پیس گون ایسته مه ک ، بیرینه قارقیش ائله مه ک
قاریشدیرماق : قاتیشدیرماق ، پیرتداشدیرماق
قازانماق : اله گه تیرمه ک ، ایشلییب بیر زادی اله گه تیرمه ک
قازماق : سوکمه ک ، یاریب آچماق
قالدیرماق : قاوزاماق ، اوسته گؤتورمه ک
قالماق : دایانماق ، اوتورماق
قاپماق : توتماق ، دیشله مه ک ، ایتین دیشله مه سی
قوسماق : قایتارماق ، قورساقداکینی ائشییه تؤکمه ک ، آغیزدان ائشییه تؤکمه ک
قوسدورماق : انده رتدیرمه ک ، قورساقدان قایتارتدیرماق
قوخوماق : ایی وئرمه ک ، ایی له نمه ک
قورخوتماق : بیرسینی بیرزاد دان چه کیندیرمه ک ، اوره یینه قورخو سالماق
قورتارماق : باشا یئتیرمه ک ، آخیرا یئتیرمه ک ، آزالتماق
قورتولماق : باشا چاتماق ، توکه نمه ک
قوردالاماق : ائشمه ک ، دیدمه ک ، دیبینه ال آپارماق
قوشقو اولماق : دیسکینمه ک ، یوخودان تئز – تئز آییلیب بیرده یاتماق
قوشولماق : قاریشماق ، یولداش ایچینه قووشماق
قونماق : ( قوشون ، که په نه یین ، سئرچه نین و ... ) اوتورماق
قووزاماق : قاوزاماق ، قالدیرماق ، یئریندن ده به ردیب اوسته گؤتورمه ک
قووماق : یوخ دئمه ک ، بیرینی اؤز ائوینده ن گئتمه ک ایسته مه ک
قویولماق : قورولماق ، یئرله شمه ک
قیتلاشماق : قیتیراق اولماق ، آزالماق ، آز اولماق
قیرجانماق : شیت – شیت گولمه ک ، خودور یئره گولمه ک ، یئرسیز گولمه ک
قیرمیشلاماق : جیرماقلاماق ، جیرماقینان جیزماق
قیزارماق : قیرمیزی اولماق ، اوتانجیندان اوزو قیرمیزیلاشماق
قیزدیرماق : ایستی ائله مه ک ، ایستی له تمه ک
قیزیشماق : ایستی له شمه ک ، حیرسله نمه ک
قیسسالماق : قیسسا اولماق ، قیسسا لاشماق
قیسسالدیرماق : گوده ائله مه ک ، ییغیمجان ائله مه ک
قیسماق : یومماق ، وئرمه مه ک
قیمیلدانماق : قایناشماق ، ته رپه شمه ک
قیوریلماق : قیوریم – قیوریم اولماق
قیماماق : اسیرگه مه ک ، ییغماماق

Labels:

شیرین
شیرین : یکی از مزه های اصلی ، خوش مزه
شیرنی : خوردنی که شیرین است
شیرنی چی : شیرینی فروش ، شیرینی پز ، کسی که شیرینی زیاد دوست دارد
شیرنی ایچمه ک : برگزار کردن مراسم نامزدی ، نامزد کردن دو جوان
شیرنی پیشیرمه ک : شیرینی پختن
شیره : شیره و عصاره
شیره لی : پر از شیره ، شیره دار
شیرین خوره ک : غذای شیرین مثل حلوا ، خاگینه
شیرین دیل : خوش صحبت ، بچه ای که تازه حرف زدن را شروع کرده
شیرین اوشاق : بچه بامزه و دوست داشتنی
شیرین دیل تؤکمه ک : خوش و دلنشین حرف زدن
شیرین سو : آب گوارا و نوشیدنی
شیرین – شیرین دانیشماق : خوش و دلنشین صحبت کردن
شیرین له شمه ک : شیرین شدن
شیرین له تمه ک : شیرین کردن
شیرینلیک : شیرینی و مهربانی ، خوشایند بودن
شیرین یوخو : خواب شیرین
شیرین یوخویا گئتمه ک : به خواب شیرین فرو رفتن
شیرین یوخو گؤرمه ک : خواب شیرین دیدن

Labels:


سؤزلوک ( ش ) ائیله ملر
شاپالاقلاماق : شاپالاق وورماق ، الین یاستی سینان بیرسی نین سوراتینا چالماق
شاپالاقلانماق : شاپالاق یئمه ک ، الین یاستی سینان وورولماق
شاشماق : چاشماق ، آزماق
شه له له مه ک : یوکله مه ک ، بیر یوکو قه ده ریندن چوخ بیر زادا ییغماق
شوتومه ک : قاناد چالیب آرادان چیخماق
شورتماق : اکیلمه ک ، آرادان چیخماق ، گؤرقاباغیندان چه کیلمه ک
شورئح سالماق : بیرسی نه اؤرگه نجه کلی اولماق
شوملاماق : اوچورتماق ، یول آچماق
شیوله مه ک : شووله مه ک ، قامچیلاماق ، آغاجین بیر یوغون بوداغینان وورماق
شوملانماق : سؤکولمه ک ، کوتانلانماق ، زولاقلانماق
شئشه له نمه ک : اؤتکه مله نمه ک ، زیغلی لانماق ، بیری سینین اوره گینده اؤتکه می اولماق
شیتله نمه ک : دوزسوزلانماق ، دوزسوز اویونلار گه تیرمه ک
شیته نمه ک : شیت له شمه ک ، دوزسوزلانماق
شیرنیکدیرمه ک : داداندیرماق ، بیرزادا اؤیره تمه ک
شیشه چه کمه ک : شیشه دوزمه ک ، پیشیرمه ک اوچون اتی ، جیگری شیشه دوزمه ک
شیشه چه کمه ک : بیرسینی سیخما بوغمویا قویماق ، بیرسینی هیرسله نیب اینجیتمه ک
شیشمه ک : یوغونلاماق ، پوتالماق
شیشمه ک : اؤزونه چوخ قه رراح اولماق ، اؤزونو به یه نمه ک
شیشیرتمه ک : یئکه لتمه ک ، کؤکه لتمه ک ، بیری سی اؤزونو چوخ به یه نیب قه راحلانماق
شیغیماق : دیدمه ک ، یوگورمه ک ، بیرینی دورمادان تاپداماق

Labels:

سیز : شما
سیزه : به شما
سیزده ن : از شما
سیزنه ن ( سیزله ) : با شما
سیزله ر : شماها
سیزله ره : به شماها
سیزین : مال شما
سیزین کی : مال شما
سیزین کیلر : اقوام شما ، متعلق به شما
سیزین کیلر له : با قوام شما ، با ( قامیل یا اهالی خانه ) شما
سیزین کیمی : مثل شما
سیزینکی له ر : مال شما ، حالت جمع در وسایل و چیزها
سیزین اوچون : به خاطر شما ، برای شما
سیزین خاطیریز اوچون : به خاطر شما
سیزین کی ته کین : مثل شما
سیزده ن اؤتور : به خاطر شما
سیزده ن ایراق : دور از جان شما
سیزده ن ساری : برای شما ، به خاطر شما ( سیزده ن ساری چوخ داریخدیم
سیزه گؤره : برای شما ، به خاطر شما ، به نظر شما
سیزجه : به نظر شما
سیزجه ن : به نظر شما
سیزین فیکریز : فکر شما
سیزده ن خوش : جای شما خالی
سیز الله : شما را به خدا
سیزین دیلیزجه : از قول شما
سیزین خاطیریز اوچون : به خاطر شما
سیزین وه ریزده ن : از طرف شما
سیزه یاراشان : برازنده شما
سیزه یاراشماز : برازنده شما نیست
سیزنه ن بیز : شما و ما
سیزنه ن من : شما و من
سیزنه ن او : شما و او
سیزنه ن اونلار : شما و آنها
سیز نئجه ؟ : شما چطور
سیزین کئفیز؟ : حال شما ؟ ( چطور است
سیز نئجه سیز ؟ : حال شما چطور است ؟
سیزین لوطفوزنه ن : با لطف شما
سیزین کؤلگه زده : زیر سایه شما
سیزین سایه زده : زیر سایه شما

Labels:

سیز : بدون
آتا سیز : بدون پدر
آناسیز : بدون مادر
باجی سیز : بدون خواهر
قارداش سیز : بدون برادر
آدام سیز : بی کس ، کیمسه سی اولمویان
کیمسه سیز : بی کس و کار
عارسیز : اوتانماز ، بی عار
دامارسیز : بی غیرت ، بی اعتنا
عاغیل سیز : بی عقل ، بی شعور
هوشسوز : بی هوش ، بی عقل
اوره ک سیز : ترسو ، کسی که دل و جرات ندارد
دیش سیز : بی دندان ، منظور پیر یا بچه
دیل آغیز سیز : کسی که خجالتی است و نمی تواند تعارف یا حرف دیگر بزند
گؤدن سیز : آدم ندید بدید ، دوست نداشتنی
تای سیز : بی همتا
سه س سیز : بی صدا
آبیرسیز : بی آبرو
دادسیز : بی مزه
ائنسیز : بدون عرض
توکسوز : بی مو
دوزسوز : بی نمک
سوسوز : تشنه ، بی آب
دوشونجه سیز : نفهم
قاناجاقسیز : نفهم
آنلاقسیز : کسی که نمی فهمد . نفهم
دویون سیوز : بدون گره
سؤزسوز : بی حرف
گوناه سیز : بی گناه
فیکیرسیز : کسی که فکر نمی کند
سئویمسیز : دوست نداشتنی ، کسی که دلنشین نیست
آی سیز : بدون مهتاب
اوت سوز : جای بدون علف ، زمین خشک
اوشاق سیز : بدون فرزند
اوغولسوز : بدون فرزند پسر
سونسوز : ( مرد یا زن ) باشلیق سیز : بدون کلاه
به زه ک سیز : بدون آرایش

Labels:

سود = شیر
سود : شیر
سود آشی : شیربرنج
سودلو سوپ : سوپ جو که به جای رب و آبلیمو در مرحله آخر پخت شیر و خامه به آن اضافه می کنند
سودلو پیلو : نوعی غذای برنجی ، پلو دم کرده با شیر
سودلو چؤره ک : نانی که در پختش شیر نیز به کار رفته باشد
سود امر : بچه شیرخوار
سود آنا : مادر شیری ، زنی که طفلی بجز فرزند خودش را شیر می دهد
سود باجی سی : خواهر شیری
سود قارداشی : برادر شیری
قورو سود : شیر خشک
سودچو : شیرفروش
سودچولوک : شیرفروشی
سود ده ن آچماق : از شیر گرفتن بچه
امیشدیرمه ک : شیر خوراندن به بچه ، از پستان مادر
سود ده ن کسمه ک : از شیر باز کردن
سودلو : هر چیز مخلوط با شیر
سود وئرمه ک : شیر دادن
سوده جر : بیربیری دالیسیجا اولان اوشاقلار ، او اوشاقلارا دییه رلر کی بیری سودده ن آچیلمامیش اوبیرسی اوشاق آنادان اولا
...
سودومو حلال ائله مه رم : شیرم را حلالت نمی کنم ، نوعی تهدید مادر به فرزند
زاتینا سودونه لعنت : لعت بر ذات و شیرش ، نوعی نفرین
ایت سودو اممیش : کسی که شیر سگ خورده ، منظورآدم بدخلق و نانجیب
آنامدان امدیغیم سود بورنومدان گلدی : منظور از خیلی ناراحت شدن است
آغزیندان سود ایی گلیر : هنوز بچه است

Labels:

سو = آب - ایکیمینجی بؤلومو - ماحمیت به ی دن
یاغار سو: آب باران
قابار سویو: آب تاول.
اوچار سو: آبی که تبخیر شود
یارا سویی: آبی که از زخم تراوش می کند
قاینار سو: آب جوش
باتار سو: آبی که در زمین فرو می رود
قاخار سو: کف آب
دالغین سو: آب مواج، لپه لی سو
اییلی سو: آب بودار، آب غیر قابل شرب
ایشته ک سو: آبی که برای کارهای ساختمانی و ... باشد
سووات: ساحل رودخانه یا دره
سووا دوشمه ک: به آب افتادن، در حوض و یا چاله ای استحمام گرفتن
سوجوق: خیس، زمین همیشه خیس
پینار سویو: آب معدنی
سو بوغو: بخار آب
سولاق: مسیر رود، رودخانه
سودور: آبسه
سودوک: ادارار
زینه: آب باریکه
آرار سو: آبی که از لحاظ شرعی قادر به پاک کردن باشد.
آری سو: آب پاک
دورو سو: آب تمیز
بولانمیش سو: آب آلوده
گوز سویو: اشک
دوزلو سو: آب شور
سوقوشو: مرغابی
سو ایتی: سگ آبی
قاتی سو: آب غلیظ، آب مضاف
یونگول سو: آبی که براحتی قابل شرب است
آغیر سو: در موقع خوردن گلو را اذیت می کند.
سووارلی: اسم مکانی در چاراویماق
پیر سویو: آب اجاق
قاچار سو: آب صافی که جلوی سیل حرکت می کند مخصوصا سیل تابستان
سو داغارجیغی: تانکر آب
سوجاق: آبکی
ایستی سو: آب گرم
ایلیق سو: آب ولرم
قار سویو: آب برف
یاغیش سویو: آب باران
قان سو: آبی که از گرم بودن قابل شرب نباشد.
اوزو سولو: آبرومند
سو قاینا: آب پز ، یومورتا سو قایناسی)
قیزیل گول قایناسی : جوشانده گل محمد
سو سوواران: آبیاری کننده مزارع
سوچو: مسئول تقسیم آب
سو باتماسی: فرو رفتن آب
سو دوشمه ک: اوره گینه سو دوشوب، دور نافش را آب گرفته
سو شاریلتی سی: صدلی شر شر آب
سوسورماق: ؟
سو باسما: آب گرفتگی
سو قالخما: مد
سو یاتما: جزر
سوموش: کوزه آب
سوپارلا: اسم دختر
سوباشی: سر چشمه آب
سوناق: جایی که آب می جوشد، کهریز، قنات
سوداق: آبدان، چایدان، کتری
سوبار: سد آب
سوجول: هیدروفیل
آی سودا: اسم دختر
سوداگول: اسم دختر
سوماج: سو دوغراماسی، نانی که در آب خیسانده و خورده شود
سومار: مشک آب
سوقیزدیره ن: آبگرم کن
سو چیچه یی: آبله مرغان
سو آرییه ن: تصفیه کننده آب
سولو اکین: کشت آبی
قورو اکین: کشت دیم
سولو بوغدا: گندم آبی
سوجاق: منبع آب
دورموش سو: آب راکد
دونموش سو: بوز، یخ
سو آخی سی: جهت جریان آب
سو ساپی: اشعه آب
سوباسان: غریق دؤیوش
سو یارانی: شناور جنگی
آزسو: آذر نژاد
تورک سو: ترک نژاد
سوگوج: برقابی
سوآش: سوواش، سولو آش، سوپ
زیغلی سو: آب گل آلود
اویدوروجو سو: مسکر مایع سو
سووارماق: آب دادن مزارع و چمن
سو قویوسو: چاه آب
آخار: سیال
آخارلیق: سیالیت

Labels:

سو : آب - بیریمجی بؤلوم
ایچمه لی سو : آب آشامیدنی
بولانیق سو : آب گل آلوده
شور سو : آب شور
آرپا سویو : آب جو
سویوق سو : آب سرد
سرین سو : آب خنک
بوزلو سو : آب یخ
داغ سو : آب داغ
سو ایچمه ک : آب نوشیدن
سو وئرمه ک : آب دادن
سووارماق : آب دادن به مزرعه و گیاه و
سو تؤکمه ک : آب ریختن
سووا چه کمه ک : آب کشیدن، لباس وهر چیز دیگر
سویا وئرمه ک : آب دادن ، لباس یا چیزی را هنگام شستن در آب جاری
سو آپارماق : آب بردن ، بردن آب جاری لباس یا هر چیزی را
سولاماق : آب پاشیدن
سولانمیش : آب پاشیده شده
سو سه پمه ک : آب پاشیدن
سوسوز : بدون آب
سوسوز : تشنه
سوسوز اولماق : تشنه بودن
سوسوز قالماق : تشنه ماندن
سوسوزلاماق : تشنه شدن
سوزماخ : تشنه شدن ، به گویش ماکو
سولو : آبدار
سویا گئتمه ک : به آب رفتن ، کوتاه یا کوچک شدن لباس در اثر شستن با آب
شیر سویو : آب آبیاری
بولاق سویو : آب چشمه
آلما سویو : آب سیب
میوه سویو : آب میوه
اوزوم سویو : آب انگور
قیزیل گول سویو : گلاب
اوزونون سویو : آب رو ، منظور عصمت و حیا ، یا خجالت
سویا دوشمه ک : به آب افتادن ، منظور در آب استخر یا حمام شستشو کردن
سو سه نه یی : کوزه سفالی مخصوص آب
سو چه کمه ک : آب کشیدن ، از چاه یا زیرزمین یا
سو چه کمه ک : آپسه کردن ( دندان یا قسمتی از بدن ) ، تاول زدن
سو منبه عی : منبع آب
سویون بوغو : بخار آب
سو یولو : آبراه
سو گوجو : انرژی آب
آخار سو : آب جاری
سو لوله سی : لوله آب
سودا حل اولماق : حل شدن در آب
سو کونتورو : کنتور آب شمار
ایسلانماق : خیس شدن
ایسلاتماق : خیس کردن
ایسلاق : خیس
سو رنگی : آبرنگ
آغیز سویو : بزاق
بورون سویو : آب بینی
گؤزون سویو : آب چشم
سو دولچاسی : دلو ، سطل آب

Labels:

س - ایئله ملر
ساتاشماق : دولاشماق ، اریشمه ک ، اینجیتمه ک ، ال اوزالتماق
ساچماق : یایماق ، بوراخماق ، سه پمه ک
ساچینی یولماق : توکونو چه کیب قوپارتماق
ساحمانلاماق : سه حمان ائله مه ک ، دؤزه لدیب یاخشیلاتماق
ساخلانماق : گؤزله نمه ک ، قالماق ، ال وورمامیشدان دورماق
سارالتماق : سارای ائله مه ک ، بیری سینی قورخوتماق
سارسیتماق : اؤلوشکه تمه ک ، ییخماق ، داغیتماق
سارینماق : سه رینمه ک ، توخونماق اریشیلمه ک
سازلاماق : سیزیلداماق ، گیزیلده مه ک ، آغلاماق
سازلانماق : دوزه لمه ک ، توختاماق ، بیری سینین کئفی یاخجی لاشماق
ساغلاملاشماق : ( بیر کئف سیز بیریسی ) توختاماق ، دوزه لمه ک
ساللانماق : آسلانماق ، ته رپمه نمه ک ، ده ربه شمه ک
سالینماق : دوشمه ک دوشولمه ک ، دالی قالماق
سانجماق : وورماق ، ( آری ، ایلان ، عه قه رب و .. ) چالماق
ساواشدیرماق : دؤیوشدورمه ک ، ( بیرسی لرینی بیر بیرینه ن ) چیرپیشدیرماق
سانیلماق : ساییلماق ، ساندا کئچمه ک
ساواشماق : دؤیوشمه ک ، بیر بیرینه ن چیرپیشماق ، بیرسینه هئرسله نمه ک
سایماق : بیرسینه حؤرمه ت گؤرسه تمه ک ، بیرزادی حئسابلاماق
ساییلماق : سایین تانینماق ، حؤرمه تلی تانینماق
سه په له نمه ک : یاییلماق ، داغیلماق ، توللانماق
سئتاللانماق : سیرتیلماق ، سیمی تن له شمه ک ، توتارلانماق
سه رمه ک : دؤشه مه ک ، آسلاماق ،( بیر زادی قوروتماق اوچون ) یایماق
سه رینله مه ک : سویوقلاماق ، سه رین اولماق ، بوزلاماق
سه سله مه ک : چاغیرماق ، آدینی چه کمه ک ، دایاندیرماق
سه کمه ک : آخساماق ، بیر قیچینی چه کمه ک
سوپورمه ک : سوپورگه چه کمه ک ، سوپورگه ینه ک آریتماق
سوخولماق : اؤزونو بیر یئرده گوجونه ن یئرله شدیرمه ک
سوخماق : گیردیرمه ک ، گوجونه ن ته پمه ک
سورتوشمه ک : ده یمه ک ، بیری بیرسینه توخونماق
سوروشماق : سورغولاماق ، سوراغلاشماق
سورمه ک : چه کمه ک ، ماشینی ، چرخی ، جوتو
سوروشمه ک : آخماق ، سورونمه ک ، ییخیلماق
سورولمه ک : یئریدیلمه ک ، یئر سؤکمه ک
سوروندورمه ک : اوزاندیرماق ، دالی ساخلاماق ، باشدا دولاندیرماق
سوزالماق : بویادان چیخماق ، رنگی روفدان چیخماق
سوزدورمه ک : نازینان اویناماق
سوزدورمه ک : سوزکه چدن کئچیرتمه ک
سؤزله شمه ک : سؤزه گه لمه ک ، بیرسینه ن آغیز آغیزا وئرمه ک
سوزمه ک : سوماق پالاندان کئچیرتمه ک
سؤزه باخماق : اؤیود ائشیتمه ک ، بؤیوگون سؤزونو سایماق
سوسدورماق : سه سیز – سه میر سیز ائله مه ک ، بیرسینین سه سینی که سمه ک
سوسماق : جینقیرینی چیخارتماماق ، دینمه میش اوتورماق
سؤکمه ک : ساپینی چیخارتماق ، جیرماق ، قارماق
سؤکولمه ک : قازیلماق ، جیریلماق ، ساپی آچیلماق
سولانماق : سو سه پیلمه ک ، سو چیله نمه ک
سولماق : سارالیب اؤلوشکه مه ک ، رنگی روفدان چیخماق

Labels:

ز - سؤزلوک
زاد : چیز
زاریلداماق : زاری کردن
زاغ - زاغ اسمه ک : از ترس یا سرما لرزیدن
زاغال : کلک در بازی
زالخیم : خوشه
زامپارا : چشم چران
زامپارالیق : چشم چرانی
زه حله سیز : دوست نداشتنی ، کسی که رفتارش موجب می شود آدم از او خوشش نیاید
زه می : مزرعه
زه می چی : کشاورز
زه می چی لیک : کشاورزی
زه نجه ل : گاو آهن
زه نجی : سیاه پوست
زه نگین : ثروتمند
زه نگین له شدیرمه ک : ثروتمند کردن
زه نگین له شدیریجی : ثروتمند کننده
زه نگین له شدیریلی : ثروتمند شده
زنه نگین له شمه : ثروتمند شده
زه نگین له شمه ک : ثروتمند شدن
زوبانا : بچه کوچک
زوپا : چوب کلفت
زوپو : نام یک نوع بازی
زودلاماق : چسبانیدن ، مثل کار در آهنگری
زودلایان : آهنگر
زوربا : بزرگ ، پر زور
زوربالیق : بزرگی ، پرزوری
زورنا : نام یک نوع ساز ، مثل نی است و به کمک دهان و انگشتان میزنند
زورناچی : نوازنده زورنا
زوغ : جوانه
زوغ توتماق : جوانه زدن
زوغلاماق : جوانه زدن
زوکولداماق : لرزیدن از سرما یا درد
زول : دراز ، مثل جای ضربه شلاق یا چوب
زولاق : ترک ، خط نازک
زوللاماق : با شلاق یا چوب زدن
زوی : لیز
زویولده مه ک : لیز خوردن
زووان : علف هرز
زووانچی : کسی که علفهای هرز را میکند
زیبیل : آشغال
زیبیل لیک : آشغالدونی
زیرپی : بزرگ ، هیکل نتراشیده و نخراشیده
زیغ : گل
زیغلاماق : گلی کردن
زیغلی : گلی
زیغیر : چرب
زیل : کامل ، مثل
زیل قارا : کاملا سیاه
زیلله مه ک : دوختن ، چشم دوختن
زیلیق : آب دهان و بینی
زینه : باریک ، مثل آب جوی که آرام و کم جاری است . یا حقوق کم بازنشستگی که کم ولی همیشگی است
زویولداق : جای لیز
زویولداق یئر : جائی که بعلت وجود یخ یا روغن و چیزهای لغزنده لیز است
زییله مه ک : زاری کردن ، دردکردن
زه وزه ک : کسی که بی وقفه حرف میزند . کسی که زیاد و چرت و پرت می گوید

Labels:

د - ائیله ملر
داداندیرماق : داداناق ائله مه ک ، بیرزادا اؤرگه تمه ک
دادانماق : اؤرگه نمه ک ، دادینی بیلمه ک ، بیرزادا شیرنه شمه ک
دادیزدیرماق : داددیرماق ، دادینا باخدیرماق
دادماق : شیرینلیق دوزلولوق ، آجیلیغینی بیلمه ک اوچون بیرآزجا یئمه ک
دارالتماق : دارلاتماق ، کیپله تمه ک ، دار ائله مه ک
دارالماق : بیریئره ییغیشماق ، خیردالماق ، کیپله شمه ک
دارتینماق : چه کیش به کیش ائله مه ک
داریخماق : اوره ک سیخیلماق ، اوره ک توتولماق
داریلماق : اوره یی سیخیلماق ، اوره یی بیرینده ن توتولماق
دازلاشماق : داز اولماق ، باشینین توکو تؤکولمه ک
داش قیرماق : داش دوغراماق ، داشی ووروب سیندیریب خیردالتماق
داشلاشماق : داش کیمین به رک اولماق
داشلانماق : سیچراماق ، آتیلماق ، بیرینین اوزونه قابارماق
داشلاماق : داش آتماق ، بیرینی سؤزونه ن اینجیتمه ک
داشماق : دولوب تؤکولمه ک ، قیراقلاردان جالانماق ، دیله گه لمه ک
داشیرتماق : چوخ دولدوروب یان یوره سینده ن داشدیرماق
داشیماق : ییغیشدیریب آپارماق
داشینماق : نه سنه لرینی ییغیشدیریب آیری بیر یئره کؤچمه ک
داغیتماق : سه پمه ک ، اویان بویانا یایماق ، سؤکوب ییرتماق
داغیدیلماق : سؤکولوب ییرتیلماق ، داغیلیب گئتمه ک
داغیلماق : ایشله نیب ییرتیلماق ، جیریلیب سؤکولمه ک
دالازلاماق : سؤز آلتیندا قویماق ، جاواب قایتارماق
دالاماق : دیشله مه ک ، بیرینی گؤینه تمه ک ، چالماق
دالدالاماق : دالدالادا اله گه تیرمه ک ، یاواشجادان بیرده ن توتماق
دالدالانماق : بیرینین دالیندا گیزله نمه ک ، گونون یاواشجادان گئچیرتمه ک
دالغالاندیرماق : شپه له ندیرمه ک ، له په له ندیرمه ک ، تیتره تمه یه سالماق
دامیزماق : یاواشجا سوزدورمه ک ، یاواشجا دامیزدیرماق
دانلانماق : دانلاق آلتیندا قالماق ، دانلاق ائشیتمه ک ، دئیینمه ک ائشیتمه ک
دانماق : بیرایشی کی گؤروب بوینونا آلماماق
دانیشدیرماق : دیندیرمه ک ، دیللندیرمه ک
دایازلاشماق : دایاز اولماق بیرزادین ده رین لیغی آزالماق
دایاندیرماق : دوردورماق ، ساخلاماق ، گئتمه سینین قاباغینی آلماق
ده به رتمه ک : ته رپه تمه ک ، یئرینده ن گؤتورمه ک
ده رمه ک : ییغماق ، قوپارتماق ، اکین بیچمه ک
ده ریلمه ک : ییغیلماق ، گول یا دا گؤی گؤوه ره نتی بیچیلمه ک
دورتمه ک : کئچیرتمه ک ، گوجونه ن ایته لییب یئر له شدیرمه ک
دورماق : قالخماق ، آیاق اوستونده دایانماق
دوروشماق : اوزه قابارماق ، اوزه دورماق
دورولتماق : دورو ائله مه ک ، اوزه سالماق
دورولماق : دورو اولماق ، اوزه چیخماق
دوزه لمه ک : یاخجی لاشماق ، ساغلام اولماق
دوزمه ک : دوزوک - دوزوک ائله مه ک
دوزولمه ک : دوزوک - دوزوک اولماق ، بیر سیرایا سالینماق
دؤشه مه ک : بیرزادی سه رمه ک

Labels:

خ - سؤزلوک - دو - ائیله ملر
خاریلداماق : گورولداماق ، گؤیون سه سله نمه سینه دییه روخ
خاریلداتماق : گورولداتماق ، بیرزادی خاریلتینان تؤکمه ک
خاشالاماق : قاباغینا اوتدان ، یئمده ن تؤکمه ک
خالتالاماق : بوینونا یا قولونا قیزیلدان ، گوموشدن بویون باغی قولباغی وورماق
خالتالانماق : بویون باغی ، قول باغی سالماق
خه رکیزله مه ک : قاپینی ، ایشقافی ، بوجورزادلاری باغلاماق
خورتولداتماق : ایچمه لی بیرزادلاری سه سنه ن اودماق
خورتداماق : اؤلن بیرسی نین بیرده ن اویانیب دورماغینا دییه روخ
خوروزلانماق : خوروز کمین هیرسله نیب بیرینین اوستونه قابارماق
خوسونلاشماق : یاواشجانا سه س سیز دانیشماق
خیخلاتماق : اوتورتماق ، ( ده وه نی ) یاتیرتماق
خیرتیلداماق : ( سوموک ) سینیب سه س وئرمه ک

Labels:

خ - سؤزلوک - یک
خاتین : خانم
خارال : گونی بزرگ
خارالچی : گونی باف خارتیلتی
خارتیلداماق : صدا کردن مثل صدای شکستن یک
خاریلتی : صدا
خاریلداماق : صدا کردن
( مثل صدای رعد و برق آسمان)
خاشا : علف
خاشا : ظرف علف
خاشال : شکمو
خاشیل : غذائی است که با آرد میپزند شبیه کاچی
اما روغنش را هنگام خوردن اضافه می کنند و با شیره انگور می خورند
خالچا : قالیچه
خالچاچی : قالی باف
خان : رئیس ایل
خای : دست و پا چلفتی
خای لیق : دست و پا چلفتی بودن
خانیم لیق : خانمی
خه دیم : مرد اخته شده ، مردی که نمیتواند
فرزند داشته باشد
خه زه ل : برگ زرد پائیزی
: خه زمه
طلائی که زنان برای آرایش به لب خود می زنند
: خوخان
لولو خورخوره ، موجود خیالی که بچه ها را به وسیله آن می ترسانند
خه رکیزله مه ک : بستن چفت در
خه شه : گونی بزرگ
خود : فتیله چراغ نفتی و سماور نفتی
: خودون آلماق
فتیله چراغ نفتی یا سماور نفتی را برای کم کردن حرارت آن پایین آوردن
خورتدان : لولو خورخوره
خورتلاماق : بلند شدن دوباره مرده
خورتدولداتماق : با سرو صدا قورت دادن مثلا موقع نوشیدن آب یا چای
خورولداماق : خرو پف کردن ، در خواب
خوروز : خروس
خوروزلانماق : مثل خروس به
کسی پریدن ، تو روی کسی وایستادن
خوسونلاشماق : پچ پچ کردن
خوو : پنبه
خییاو : مشکین شهر
خیت : طناب
خیتله ک : گلو
خیخ لاتماق : بریدن
خیخ : بد ، کثیف ، به زبان بچه ها
خیرچا : خربزه و هندوانه کال
خیرتده کله مه ک : از گلوی کسی گرفتن
خیرتیلداماق : صدا کردن ، مثل صدای شکستن استخوان
خیرچیلداماق : صدا کردن ، مثل اینکه غذائی خوب شسته نشده و ریگ زیر
دندان آدم مانده و صدا میدهد
خوده ک : کمک چوپان
خیرچین : آدم غرغرو
خیرخیز : اوغرو
خیردا : کوچک
خیردابویلو : قد کوتاه
خیردالاشماق : کوچک شدن
خیردالاماق : خرد و ریز کردن
خیردالتماق : کوچک کردن
خیردالیق : کوچکی
خیرداواتچی : خرازی
خیرمیجلاماق : باناخن چنگ زدن
خیسما : مشت
خیمیر خیمیر : یواش یواش

Labels:

ح - سؤزلری
حاچان ؟ : کی ؟ ، چه وقت ؟
حارا ؟ : کجا ؟
حانسی ؟ : کدام ؟
حاردا ؟ : در کجا ؟
حارای : صدا ، فریاد
حارایلاماق : صدا کردن
حازاری : روسری
حافیلداماق : پارس کردن (سگ
حالای : رقص و پایکوبی دسته جمعی در مجالس جشن و عروسی
حامپا : روستائی ثروتمند ، دارای زمین کشاورزی و دامی
حامی : همه
حامیسی : همه اش
حامیلیق : برای همه
حاوا : ریتم
حاوالاندیرماق : تنظیم کردن ریتم موزیک
حاولاما : مثلا دستهای سردمان را با دمای دهانمان گرم می کنیم
حایخیرماق : بلند صدا کردن
حادی : زود باش
حای کوی : سروصدا
حای کوی سوز : بدون سروصدا
حایلاماق : صدا کردن کسی
حه : بله
حه ن : بله
حه دیک : گندم و نخود و بلغور آب پز شده همراه با کشمش که موقعی که بچه دندان اولش را درمی آورد می پزند .
حه دیک له نمه ک : لوس شدن
حه رده ن : گاهی
حه سله نمه ک : به عقب برگرداندن
حه شته رخان : بوقلمون
حه نده وه ر : دوروبر
حه ننه : نانی که روی ساج می پزندد
حه نفیش : کسی که روز عاشورا به سرش قمه می زند
حوپ : سکوت
حوپ توتماق : سکوت کردن
حوپپانماق : جهیدن
حوداق : طویله گاو و گوسفند
حوربی : دادو بیداد
حوربی باسماق : دادو بیداد راه انداختن
حورکمه ک : ترسیدن
حؤرگو: بافتنی
حؤرمه ک : بافتن
حوزو : آیی
حوندور : بزرگ
حوولانماق : تاول زدن
حئجه : سنگ روی سر در قبر
حیچقیرماق : سکسکه کردن
حیس : دوده
حیککه : حسودی
حیل حیشیل : طلا نقره و
حیم بیر : همدست
حیم له شمه ک : همدست شدن
حین : لانه مرغ و خروس
حئیوا : به

Labels:




© 2007وبلاگ زن متولد ماکوسؤزلوک | Blogger Templates by AZARIMARAL