Monday, August 24, 2009

گؤیلر گؤوه ره نتی لر

گل لر : گلها
قیزیل گول : گل محمدی
گول ساباحی : گل لاله عباسی
قارقا بوغازی : گل میمونی
یارپیز گولو : گل پونه
بابانه ک گولو : گل بابونه
دولاشقان : نیلوفر وحشی
آشارداشار : پیچک گلدانی
خانیم ساللاندی : تاج خروس
قوش اوزومو : تاجریزی
ایت بورنو : نوعی گل رز که گلهایش فقط چهار یا پنج گلبرگ دارد . - نسترن
قاینانا دیلی : نوعی کاکتوس
راویز : گل یاس
زانباخ : گل زنبق
گونه یاخان : آفتابگردان
گؤزل یارپاق : حسن یوسف
ختمی گولو : گل ختمی
به نؤو شا : بنفشه
عروس گولو ، گلین گولو : بگونیا
گؤی زابان : گل گاوزبان
میوه لر : میوه ها
آلما : سیب
هئیوا : به
نار : انار
اوزوم : انگور
کیشمیش : انگور خشک شده
میلاخ : انگوری که با خوشه و با نخ در جای خنک آویزان می کنند و برای زمشتان نگاه می دارند
آرمید : گلابی
گیلاس : گیلاس
گیلانار : آلبالو
قارپیز : هندوانه
قاوون : خربزه
اریک : زرد آلو
آلچا : گوجه
اییده : سنجد
گیردکان : گردو
بادام : بادام
فیندیق : فندق
پیسدیق : بادام زمینی
گول به سر : خیار
یئر کوکو : هویج
مکه : ذرت
گونه باخان : آفتاب گردان
یئمیشان : زالزالک

صرف فعل گلمک

زمان حال ساده
گلیرم - گه لیره م
= می آیم
گلیرسن - گه لیرسن = می آیی
گلیر - گه لیر = می اید
گلیریک - گه لیریک = می آییم
گلیرسیز - گه لیرسیز = می آیید
گلیرلر - گه لیرله ر = می آیند
*
ماضی ساده
گلدیم - گه لدیم = آمدم
گلدین - گه لدین = آمدی
گلدی - گه لدی = آمد
گلدیک - گه لدیک = آمدیم
گلدیز - گه لدیز = آمدید
گلدیلر - گه لدیله ر = آمدند
*
ماضی استمراری
گلیردیم - گه لیردیم = می آمدم
گلیردین - گه لیردین = می آمدی
گلیردی - گه لیردی = می آمد
گلیردیک - گه لیردیک = می آمدیم
گلیردیز - گه لیردیز = می آمدید
گلیردیلر - گه لیر دیله ر = می آمدند
*
ماضی مطلق
گلمیشم - گه لمیشه م = آمده ام
گلمیسن - گه لمیسه ن = امده ای
گلیب - گه لیب = آمده است
گلمیشیک - گه لمیشیک = آمده ایم
گلمیسیز - گه لمیسیز = آمده اید
گلیبلر - گه لیبله ر = آمده اند
*
ماضی التزامی
گلم - گه له م = آمده باشم
گلسن - گه له سه ن = آمده باشی
گله - گه له = آمده باشد
گلک - گه له ک = آمده باشیم
گله سیز - گه له سیز = آمده باشید
گله لر - گه له له ر= آمده باشند
*
ماضی بعید
گلمیشیدیم - گه لمیشیدیم = آمده بودم
گلمیشیدین - گه لمیشیدین = آمده بودی
گلمیشیدی - گه لمیشیدی = آمده بود
گلمیشیدیک - گه لمیشیدیک = آمده بودیم
گلمیشیدیز = آمده بودید
گلمیشیدیلر - گه لمیشیدیله ر = آمده بودند
*
ماضی التزامی
گلم - گه له م = بیایم
گلسن - گه له سه ن = بیایی
گله - گه له = بیاید
گلک - گه له ک = بیاییم
گله سیز - گه له سیز = بیایید
گله لر - گه له له ر = بیایند
*
مضارع مستمر
بودوهانا گلیرم = دارم می آیم
بودوهانا گلیرسن = داری می آیی
بودوهانا گلیر = دارد می اید
بودوهانا گلیریک = داریم می آییم
بودوهانا گلیرسیز = دارید می آیید
بودوهانا گلیرلر = دارند می آیند
*
آینده
گله جه یم - گله جاغام = خواهم آمد
گله جکسن - گله جاخسان = خواهی امد
گله جک - گله جاغام = خواهم آمد
گله جیه ییک - گله جاغوخ = خواهیم آمد
گله جکسیز - گله جاخسیز = خواهید آمد
گله جکلر - گله جاخلار = خواهند آمد

Saturday, August 08, 2009


کؤلگه سؤز

کولگه سؤز به کلمه ای می گوئیم که دوبار تکرار می شود و حرف اول کلمه دوم به م یا پ یا ز و یا غیره تغییر پیدا می
مانند :
گول - مول
نوخود - موخود
اوغول - موغول
سئل - مئل
سؤز - مؤز
اوشاق - موشاق
کیف - میف
ائو - مئو
کئف - مئف
تارتان - پارتان
چارتان - پارتان
هه ده رن - په ده رن
قیویر - زیویر
بالا - بولا
ائششک - اوششک
*
ماشالله مشدی قنبر اوغول - موغول دو ها !
اده دای چارتان - پارتان دانیشما کی.
قیویر - زیویری ییغیشدیر.
آی بالا نئجه سن ؟ کئف - مئف سازدی؟
مشه خدجه بالا - بولا نئجه دی؟
نئجه ائششک - اوششکین الینده قالمیشیق!
بو ایش لر اوشاق - موشاق ایشی دئییل
گئدیرم پار- پالتاری یووام.
اتی یئییب سور - سومویون ساخلییب.
ائوی بیر ییر - ییغیش ائیله
یازیق ائله آرییخلییب قوپ - قورو قورویوب ها .
اوزو قاپ - قارا کؤمور کیمین دی.
بیر قیزیل گول آلمیشام ائله گؤزل دی . رنگی قیپ - قیرمیزی دی.

Sunday, August 02, 2009

جر جنوار سؤزلویو

جر جنوار سؤزلویو
بو جنوارلار آذربایجاندا بول دور . آرتیق اوخوماق اوچون ماهنامه آذربایجانین ضمیمه سینه باش وورون

قافلان : پلنگ
ورشک : سیاه گوش
جئیران: آهو
قوچ آرگالی : قوش و میش ارمنی
کئچی ، تکه : کل و بز
قارا خوروز : سیاه خروس
دیک قویروق اؤردک : اردک سر سفید
قارتال : عقاب طلائی
شاه قارتال : شاه باز
لاچین : لاچین
قیزیل قوش : ترلان
اترگی : بحری
یاتاغان : افعی
قلم قاش ایلان : افعی زنجانی
بالا یاتاغان : افعی البرزی
شجاع : سجاع
سو ایلانی : مار آبی
کرتنکله : آگامای قفقازی ، سوسمار
ایلانا آغ وئرن : سوسمار سبز خزری
قورباغا : وزغ معمولی
گؤی قورباغا : قورباغه درختی
قیزیل آلا : قزل آلای قرمز
قارا بالیق : سیاه ماهی
آغ بالیق : مروارید ماهی
ناققا بالیق : ماهی اسبله